Без темы
<<  Zorrilla y el Don Juan Tenorio Ай?ап журналыны? ?аза? тарихында?ы орны  >>
Абай- кемел а
Абай- кемел а
Абай- кемел а
Абай- кемел а
?мірі жайлы деректер
?мірі жайлы деректер
Абай —
Абай —
Жал?асы
Жал?асы
?шінші топты
?шінші топты
 Абайды
 Абайды
Абай ?зіні
Абай ?зіні
Абайды
Абайды
Абайды
Абайды
?ара с
?ара с
С?йтіп к
С?йтіп к
?ара с
?ара с
Абай б
Абай б
«Адам ата-анадан ту
«Адам ата-анадан ту
Назарлары
Назарлары

Презентация на тему: «Абай- кемел а?ын». Автор: GULNAZ. Файл: «Абай- кемел а?ын.pptx». Размер zip-архива: 268 КБ.

Абай- кемел а?ын

содержание презентации «Абай- кемел а?ын.pptx»
СлайдТекст
1 Абай- кемел а

Абай- кемел а

ын

Та?ырыбы:

« Ескендір » « Мас??т » « ?зімні? ??гімесі »поэмалары ?ара с?здері

2 Абай- кемел а
3 ?мірі жайлы деректер

?мірі жайлы деректер

Абай (Ибра?им) ??нанбаев ??нанбай?лы (1845—1904) — а?ын, а?артушы, жазба ?аза? ?дебиетіні?, ?аза? ?деби тіліні? негізін ?алаушы, философ, композитор, аудармашы, саяси ?айраткер[1], либералды білімді ислам?а таяна отырып, орыс ж?не еуропа м?дениетімен жа?ындасу ар?ылы ?аза? м?дениетін жа?артуды к?здеген реформатор. Абай а?ынды? шы?армаларында ?аза? хал?ыны? ?леуметтік, ?о?амды?, моральды? м?селелерін ар?ау еткен.[2] Абай Шы?ыс пен Батыс м?дениеті мен ?ркениетін жетік білген. Бір?атар ?лем ойшылдарыны? е?бектерімен жа?сы таныс бол?ан. Философиялы? трактаттарстилінде жазыл?ан «?ара с?здері» - та?ырып ау?ымдылы?ымен, д?ниетанымды? тере?дігімен, саяси-?леуметтік салма?тылы?ымен ??нды

4 Абай —

Абай —

лы а?ын ?рі ойшыл Абай ?зіні? ?ле?дерін бала кезінен жаза бастады. Біра? ол а?ын ретінде ал?аш рет XIX ?асырды? 80-жылдарыны? орта кезінен бастап таныла бастады. Б?л кезде Абай ?з атынан «Жаз» («Жаздык?н шілде бол?анда...») деген ?ле?ін жарияла?ан болатын. «Ескендір», «Мас??д», «?зім ??гімесі» поэмалары мен этикалы?-философиялы? е?бегі «?ара с?здерді» жазды. А?ынны? 1890-1898 жылдар аралы?ында жазыл?ан «?ара с?здерінде» XIX ?асырды? екінші жартысында?ы ?аза? хал?ыны? болмысы зерделенді.

5 Жал?асы

Жал?асы

Ежелден шы?ыс халы?тарыны? фольклорында Ескендір З?л?арнайын туралы а?ыз-??гімелер кен етек жай?ан. Тіпті, Ескендір З?л?арнайын ха?ында ?асиетті ??ран-К?рімні? Кехф с?ресіні? 83-97 аяттарында да баяндалады [1. 301-302 беттер]. Я?ни, Ислам ?лемінде ?ос м?йізді Ескендір туралы ?псананы естімеген адам жо? десек те болады. ?йткенмен, белгілі фольклортанушы Сейіт ?ас?абасов шы?ыс халы?тарында Ескендір ж?нінде ?ш топ?а негізделген, я?ни, ?псана мен хикаят ж?не жыр жанрында ке? тарал?ан м?раны? бар екенін ал?а тартады:

6 ?шінші топты

?шінші топты

?райтын шы?армалар мына сюжетке ??рыл?ан: Ескендір патша жоры?та (жолда) келе жатып, керемет б?ла??а тап болады. Б?ла?ты бойлай ж?ріп, ол ж?ма?ты? ?а?пасына жетеді. Патша ?а?паны аш деп б?йырады, біра? ?а?паны ешкім ашпайды. О?ан ?а?паны? ар?ыжа?ынан орамал?а т?йілген адамны? бас с?йегі (кейде бір дорба ?нмен ?оса) тастайды. Оны? м?нісін т?сінбеген Ескендір ашу ша?ырады. Сол кезде ?міршіні? ?асында?ы ?ызыр (данышпан) бас с?йекті таразы?а салдырып, ?лшетеді. Бас с?йекті еш н?рсе баса алмайды. Сол уа?ытта та?дан?ан патша?а данышпан: «Адамны? к?зі д?ниеге тоймайды, тек топыра? ?ана баса алады!» – деп, бір уыс топыра?ты с?йекті? к?зіне салады. Сол с?тте таразыны? бас с?йек т?р?ан жа?ы к?теріледі де, б?л мысалдан ?ибрат ал?ан Ескендір патша жа?ангерлік райынан ?айтады

7  Абайды

 Абайды

Абайды? «Ескендір» поэмасыны? сюжеті осы ?шінші топ?а жатады. Біра?, Шы?ыс а?ыздарында Ескендірді? ?скеріні? елсіз жерге тап болып, судан ?атала?аны айтылмайды. Ал, Абай жырла?ан поэмада Ескендірді? кенезесі кеуіп, ?атты суса?аны баяндалады. Я?ни, б?л жерде суды? тапшылы?ы мен ?асиетіне м?н беріледі: Ж?ре-ж?ре бір елсіз ш?лге т?сті, Алып ж?рген суыны? б?рін ішті. Адам, хаиуан б?рі де бірдей ш?лдеп, Басына ??дай салды ?иын істі. Сандалды сар далада су таба алмай, Ш?лдеген ж?рт ?айтеді бос ?амалмай? ?ызметкерді? б?рін де ?лтірмекші Болыпты, ш?лдегенге шыдай алмай.

Ескендір туралы хикаятты? бірінде де ол ?асына ?ызыр мен Ілиясты ертіп З?лматты? ?лмес суын іздеп шы?ады. Ал?а озып кеткен ?ызыр мен Ілияс ол суды ішеді де, Ескендір келгенде су к?зден б?л-б?л ?шып, ?айып болады [2. 101 б]. Я?ни, б?л хикаяда да су культі ерекше ма?ыз?а ие ретінде суреттеледі.

8 Абай ?зіні

Абай ?зіні

поэзиясымен ?аза?ты? к?ркем ?дебиетін ?лшеусіз биікке к?терсе, ?деби тілді дамытып, ?алыптастыруда да аса ?лкен е?бек сі?ірді. Ол ?аза?ты? жазба ?дебиеті тіліні? негізін салушыларды? бірі болды. Абай?а дейінгі ж?не Абай т?сында?ы а?ындарда ескі араб, парсы с?здерін к?п ?олдану, оны ?аза? с?зімен араластыра с?йлеу салт?а айнал?ан еді. Кейін орыс с?здері араласты. Абай осылар?а ?арама-?арсы шет тілдер с?здерін к?п ?олданбай, негізгі шы?армаларын ?аза?ты? таза ?лтты? тілінде жазды. Тіл, с?з ма?ынасын жа?артып, байытты. С?зді? халы?ты? ?лгілерін жонып, ?ырнап, ?зі айт?андай, «тіл ?стартты». Біра? жас кезінде Абайды? ?зінде де сырт?ы ?ле? т?рі мен тілі жа?ынан Шы?ыс а?ындарына еліктеу бол?аны м?лім. Осы?ан д?лел ретінде ?лы ?ш бірдей поэмаларын «?зім ??гімесі», «Мас??д», «Ескендірді» келтірсек болады. Б?лар шы?ыс а?ындарынан алынса да, ?зіндік ??састы?тары мен айырмашылы?тары баршылы?. Мысалы, «?зім ??гімесі» поэмасыны? та?ырыбы «Мы? бір т?н» ертегісінен алын?ан. ?аза? ортасында ауызша к?п айтылып ж?ретін «Мы? бір т?нні?» бір тарауы «?лиді? ?зімі» деген ?за? ертегі болаты

?аза? ортасында ауызша к?п айтылып ж?ретін «Мы? бір т?нні?» бір тарауы «?лиді? ?зімі» деген ?за? ертегі болатын. Сол ертегіні? ішінен жас бала ?зімні? жетімдік ша?ы,жігіттік кездегі басынан кешетін бейнет соры, кейін барып ?зіні? туралы?ы, жазы?сызды?ы ар?ылы арманына жететін о?и?алары дастан желісіне ар?ау етілген.

9 Абайды

Абайды

?шінші поэмасы «Мас??д» деп аталады. Б?л поэманы? о?и?асы мен та?ырыбы шы?ыс халы?тарыны? а?ызынан алын?аны бай?алады. А?ынны? 1977 жылы жары? к?рген шы?армаларыны? екі томды? толы? жина?ыны? т?сінігінде «Мас??д» дастаны туралы былай де п жазыл?ан:«М?рсейітті? 1907 жыл?ы ?олжазбасында Тургеневтен деп к?рсетілген. И.С. Тургеневті? «Восточная легенда» атты ?ыс?а ??гімесі мен «Мас??д» поэмасыны? бірінші б?ліміні? сюжеті басынан ая?ына дейін д?л т?сіп отырады. Дегенмен зерттеуші Д. Досжан б?л туралы мынадай пікір айтады: «Б?л «Восточная легенда» мен «Мас??д» поэмасыны? бірінші б?ліміні? сюжеті басынан ая?ына дейін д?л т?сіп отырады деген т?жырым ?ате. Екі н?с?аны салыстырып шы??анда орысша текстін Абай біршама б?рып, ?зінше ке?ейтіп ?згерткені белгілі болды». Поэманы? не? ?ізгі ойы – негізгі герой Мас??дты бірнеше ерекше халдерге, уа?и?алар?а ?шыратып барып, о?ан ?лкен сапалы адамгершілікті? ?асиеттерін бітіру. Ж?не осы ар?ылы ?ай заманны? адамына болса да , ?лгі боларлы? ?жданды адамды жарату. Осы ойыны? аясында а?ын Мас??д?а ?ызырды кездестіріп, о?ан ?ш жемісті ?сындырады.

10 Абайды

Абайды

«?зім ??гімесі» мен «Вадимі» - ая?талма?ан шы?армалар. Сонды?тан да оларды талдау да, белгілі бір ?орытынды?а да келу ?иын. «Мы? бір т?н» ??гімесінен алын?ан «?зім» поэмасы ертегіге негізделіп, сол кездердегі «Мы? бір т?нді» ?ле?ге аударушы орта а?ындарды? стилін са?таушылы?тан ба, ?лде хат білмейтіндерге т?сінікті болуын к?здегендіктен бе, ?йтеуір б?л поэма ?арапайымдау. ? бас?а ?ле?, поэмаларына не тере?дігі, не к?ркемдігі жа?ынан келі?кіремейді. Негізінде баяндаумен жазыл?ан. ?зімні? те?із тол?ыны, аспанмен астас?ан ?ап тауы, жер астында?ы алтын сарай, айдай арулар?а кездескен жерлері Абай сы?ылды ?лкен суретшіні? ?иялын шары?татып, ?демі картиналар жасауына толы? м?мкіншіліктер ту?ызарлы? жа?дайлар болса да, не себептен екені белгісіз, а?ын тек жай баяндаулармен ?ана ?ана?аттанады.

11 ?ара с

?ара с

здері

Абайды? к?ркемдік, ?леуметтік гуманистік ж?не дінге к?з?арастары тере? білінген е?бегі - ?ара с?здері. Абайды? ?ара с?здері (?а?лия) - ?лы а?ынны? с?з ?неріндегі к?ркемдік ?уатын, философияда?ыданалы? д?ниетанымын даралап к?рсететін классикалы? стильде жазыл?ан прозалы? шы?армасы. Жалпы саны ?ыры? бес б?лек шы?армадан т?ратын Абайды? ?ара с?здері та?ырыбы жа?ынан бір ба?ытта жазылма?ан, ?р алуан. Оны? алты-жеті ?лгісі ?ыс?а болса, ?айсыбіреуі мазм?н, та?ырып жа?ынан ?згешелеу, ау?ымды болып келеді. Абай ?зіні? ?ара с?здерінде шы?арманы? ажарына ?ана назар аударып ?оймай, оны? тере?дігіне, логикалы? м?ніне зор сал?ан.

12 С?йтіп к

С?йтіп к

ркемдік шеберлік пен ?ылыми зерделік ар?ылы к?ркемдік сана мен философиялы? сананы ?штастырады. Абайды? ?ара с?здеріндегі гуманистік, а?артушылы?, ?леуметтік ойлары дін туралы пікірлерімен бірігіп, т?тас бір ?аза? хал?ыны? философиялы? концепциясын ??райды. Абайды? кара с?здері сондай-а? жалпы адамзат баласына орта? асыл с?зге айналды. Оны? ?ара с?здеріні? бірнешеуі е? ал?аш 1918 ж. Семейде шы??ан "Абай" журналында жары? к?рді. Кейіннен, Абайды? ?ара с?здері орыс, ?ытай, француз, т.б. к?птеген ?лем тілдеріне аударылды.

13 ?ара с

?ара с

зде айтыл?ан ой Абайды? "Жетінші с?зінде" ?шырасатын "жанны? тама?ы" деген к?рделі философиялы? ??ым бар. Оны Абай бізді? санамыздан тыс ?мір с?ретін объективті д?ниені? санада с?улеленуі н?тижесі?де пайда болатын ?ылым, білімні? жина?тал?ан ?оры ретінде ?арайды. Осы себептен де Абай: «... ??марланып, жи?ан ?азынамызды к?бейтсек керек, б?л жанны? тама?ы еді,» — деп ?айыра т?сінік беріп отыр... Абайдай ?стаз а?ынны? б?л "Жетінші с?зде" к?здеген ма?саты адамны? бойы?да туа пайда болатын жан ??мары ар?ылы ?з ?рпа?ыны? санасына тек ?ана жанны? пайдалы тама?тарын сі?діру еді. Міне, Абайды? а?артушылы? к?з?арасыны? тамыр ал?ан бір саласыны? ?айнар к?зі осы жа?та жатыр.

14 Абай б

Абай б

бай б?л ба?ытта?ы ойларын ?зге с?збен "?ылым таппай ма?танба" т.б. ?ле?дерінде айт?ан. М?нда ол "жанны? тама?ы туралы" ??ымды ?з заманынын т?р?ысынан келіп, "адам болу" ?шін ?ажет к?п керектермен ауыстырады. А?ын толы? адам болу туралы ?зіні? ж?йелі де ?алыптас?ан к?з?арасыны? тезисін ?сынады. Онысы: «Адам болам десе?із... Бес н?рседен ?ашы? бол..., Бес н?рсеге асы? бол,» - деген жолдарда жатыр. А?ынны? б?кіл шы?армаларында?ы негізгі бір т?тас та?ырыпта ?зекті идея бол?ан. Абайды? пікірінше, ішкі рухани казынамызды? молы?уы тікелей ?зімізді? ?олымызда?ы іс. Осы реуішті пікір Абайды? "Он то?ызыншы с?зінде" де ?айталанады. Абайды? д?ние танымы бойынша сананы?, а?ылды? пайда болуы к?нделікті ?мір т?жірибесіні? н?тижесінен ?ана туындайтын таби?и ??былыс. Со?ды?тан да Абай "Он то?ызыншы с?зінде":

15 «Адам ата-анадан ту

«Адам ата-анадан ту

а?да есті болмайды: есітіп, к?ріп, ?стап, татып ескерсе, д?ниедегі жа?сы, жаманды таниды-да?ы, сондайдан білгені, к?ргені к?п бол?ан адам білімді болады. Естілерді? айт?ан с?здерін ескеріп ж?рген кісі ?зі де есті болады... Сол естілерден есітіп білген жа?сы н?рселерді ескерсе, жаман дегеннен са?танса, со?да іске жарайды, сонда адам десе болады,» — деп жо?арыда?ы ?ле? ?зіндісендегі ойын осы с?зі?де одан ары ке?іте отырып дамытатынын к?руге болады.

16 Назарлары

Назарлары

ыз?а рахмет !!!

«Абай- кемел а?ын»
http://900igr.net/prezentacija/anglijskij-jazyk/abaj-kemel-ayn-124119.html
cсылка на страницу

Без темы

661 презентация
Урок

Английский язык

29 тем
Слайды