<<  B2b- BAA (SP) Limited  >>
B?REY?N YA
B?REY?N YA
B?REY?N YA
B?REY?N YA
MESLEK
MESLEK
MESLEK
MESLEK
MESLEK SE
MESLEK SE
MESLEK
MESLEK
MESLEK SE
MESLEK SE
Meslek Se
Meslek Se
Meslek Geli
Meslek Geli
Mesleki Geli
Mesleki Geli
1. Uyan
1. Uyan
2. Meslekleri Ke
2. Meslekleri Ke
3. Karar Verme (Decision Making)
3. Karar Verme (Decision Making)
4. Haz
4. Haz
5. ??e Yerle
5. ??e Yerle
B?REY?N YA
B?REY?N YA
Mesleki geli
Mesleki geli
GE?NZBERG VEARKADA
GE?NZBERG VEARKADA
B?REY?N YA
B?REY?N YA
Superin Benlik Kuram
Superin Benlik Kuram
Super Mesleki Geli
Super Mesleki Geli
2. Ara
2. Ara
a. Deneme Basama
a. Deneme Basama
3. Yerle
3. Yerle
4. Koruma Evresi (45-64 ya
4. Koruma Evresi (45-64 ya
5. ??k
5. ??k
Holland
Holland
Holland, Kuram
Holland, Kuram
B?REY?N YA
B?REY?N YA
Roenun
Roenun
Maslovun temel ihtiya
Maslovun temel ihtiya
Roe, bu ihtiya
Roe, bu ihtiya
1. ?ocu
1. ?ocu
2. ?ocu
2. ?ocu
3. ?ocu
3. ?ocu
Mesleki Geli
Mesleki Geli
Mesleki Rehberlik Hizmetlerinin Geli
Mesleki Rehberlik Hizmetlerinin Geli
MESLERK
MESLERK
?ocukluk d
?ocukluk d
ANAOKULU VE
ANAOKULU VE
MESLEK
MESLEK
5. ?ocu
5. ?ocu
Anaokulundan ba
Anaokulundan ba
B?REY?N YA
B?REY?N YA
KAZANILACAK YETERL
KAZANILACAK YETERL
Anas?n
Anas?n
6) Kendilerini sevdiklerini bir yerde, bir i
6) Kendilerini sevdiklerini bir yerde, bir i
AMA?:
AMA?:
6) Meslekler, verilen hizmetler, hizmet verilen yerler ile ilgili
6) Meslekler, verilen hizmetler, hizmet verilen yerler ile ilgili
AMA?:
AMA?:
4)E?er istedi
4)E?er istedi
8) Gazete ve dergilerden farkl
8) Gazete ve dergilerden farkl
AMA?: E
AMA?: E
5) Arkada
5) Arkada
?lk??retimin II
?lk??retimin II
Mesleki Geli
Mesleki Geli
Bir Mesleki Geli
Bir Mesleki Geli
?lk??retimin II
?lk??retimin II
AMA?: KARAR VERME VE PROBLEM
AMA?: KARAR VERME VE PROBLEM
AMA?: KEND
AMA?: KEND
AMA?: G
AMA?: G
AMA?: MESLEKLER
AMA?: MESLEKLER
4) ??rencilere belli yetenekler gerektiren 10 meslek ad
4) ??rencilere belli yetenekler gerektiren 10 meslek ad
AMA?: C
AMA?: C
?lk??retim Sonunda Y
?lk??retim Sonunda Y
Orta??retim D
Orta??retim D
Mesleki Olgunluk
Mesleki Olgunluk
Mesleki Olgunlu
Mesleki Olgunlu
2. BOYUT: Mesleki Bilgilerin Belirginle
2. BOYUT: Mesleki Bilgilerin Belirginle
3. BOYUT: Meslek Tercihlerinin Tutarl
3. BOYUT: Meslek Tercihlerinin Tutarl
4. BOYUT:
4. BOYUT:
5. BOYUT: Meslek Tercihlerinde Ak
5. BOYUT: Meslek Tercihlerinde Ak
Orta??retim D
Orta??retim D
Orta??retim D
Orta??retim D
5. D??
5. D??
9. Liseden sonra i
9. Liseden sonra i
Orta??retim D
Orta??retim D
4) Otobiyografi yazd
4) Otobiyografi yazd
AMA?: MESLEKLER
AMA?: MESLEKLER
AMA?:
AMA?:
AMA?: K
AMA?: K
AMA?: YA
AMA?: YA
AMA?:
AMA?:
Mesleki Rehberlikte
Mesleki Rehberlikte
Mesleki Rehberlikte
Mesleki Rehberlikte
Unutulmamal
Unutulmamal
??rencinin Yetenek ve
??rencinin Yetenek ve
Ba?ar?y
Ba?ar?y
6. Daha
6. Daha
Bir Derse Kar
Bir Derse Kar
6- Konu ile ilgili
6- Konu ile ilgili
Meslekleri
Meslekleri
Bir Meslek
Bir Meslek
Bu bilgilerin nerelerden ve nas
Bu bilgilerin nerelerden ve nas
Mesleki Rehberlik Hizmetlerinde Bilgisayarlardan Yararlanma
Mesleki Rehberlik Hizmetlerinde Bilgisayarlardan Yararlanma

: B?REY?N YA?AMINDAK? GEL???M ALANLARI. : OPEY A.. : B?REY?N YA?AMINDAK? GEL???M ALANLARI.ppt. zip-: 612 .

B?REY?N YA?AMINDAK? GEL???M ALANLARI

B?REY?N YA?AMINDAK? GEL???M ALANLARI.ppt
1 B?REY?N YA
2 B?REY?N YA

B?REY?N YA

AMINDAK? GEL???M ALANLARI

Ki?isel- Sosyal Geli?i E?itsel Geli?im Mesleki Geli?im

3 MESLEK

MESLEK

REHBERL?K TANIMI

Gen?lerin ?e?itli meslekleri tan?malar? ve kendi ?zelliklerine uygun olan meslekleri se?meleri, se?tikleri mesleklere haz?rlanmalar? ve mesleki y?nden geli?meleri amac?yla yap?lan yard?m hizmetleridir.

4 MESLEK

MESLEK

REHBERL?K H?ZMETLER? 3 A?AMADA GER?EKLE??R

1-Bireyi tan?ma 2-Meslek Alanlar?n? Tan?ma 3-Ki?isel ?zellikler ?le Mesleklerin Gerektirdi?i ?zellikler Aras?nda Ba?lant? Kurma

5 MESLEK SE

MESLEK SE

?M? VE ?NEM?

MESLEK: Bir kimsenin hayat?n? kazanmak i?in yapt???, kurallar? toplumca belirlenmi? ve belli bir e?itimle kazan?lan bilgi ve becerilere dayal? etkinlikler b?t?n? olarak tan?mlanabilir (Kuzgun 1994). Meslek para kazanmak ama?l? y?r?t?len faaliyetler olarak tan?mlansa da Para kazanmak tek ama? de?ildir, ??nk? insanlara mesle?inizden kazand???n?z para size hibe olarak verilse yine de ?al???r?ms?n?z? o/o 80 EVET cevab? vermektedir.

6 MESLEK

MESLEK

Birey ile ya?am aras?ndaki en kuvvetli ba?d?r, Sa?l?kl? insan sevebilen ve ?al??abilen insand?r. Meslek Sahibi Olman?n Temelinde 1-Gizli g??leri geli?tirme 2-Psikolojik doyum 3-Sosyal gereksinin Temel Fakt?rler Vard?r

7 MESLEK SE

MESLEK SE

?M?

Bir kimsenin kendisine a??k olan meslekleri ?e?itli y?nleri ile de?erlendirip kendi ihtiya?lar? ve beklentileri a??s?ndan istenilen y?nleri ?ok, istenilmeyen y?nleri az olan birine y?nelmeye karar vermesidir (Kuzgun 2000). ?o?u kez ki?i bu karar?n ne derece ?nemli oldu?unun fark?nda olmasa da meslek se?imi, bireyin ya?am? boyunca verdi?i en ?nemli kararlardan biri, belki de birincisidir.

8 Meslek Se

Meslek Se

im Karar? ?nemlidir

??NK?: Ya?am?m?z?n ortalama 40 y?l?, 10 bin g?n?, 80 bin saati mesle?imizle ilgili etkinliklerle ge?mektedir Ba?ar?m?z?, Mutlulu?umuzu Evlilik karar?m?z?, Sosyal ?evremizi Sosyal ve ekonomik stat?m?z? K?sacas? her ?eyimizi ETK?LEMEKTED?R

9 Meslek Geli

Meslek Geli

imi

?ocuklukta bir meslek fikrinin olu?maya ba?lamas?ndan itibaren, yeti?kinlikte bir meslek sahibi oluncaya kadar ge?en geli?im evrelerini kapsayan karma??k bir s?re?tir. Bu s?re?te en ?nemli g?rev ve sorumluluk ??RETMENLERE d??mektedir.

10 Mesleki Geli

Mesleki Geli

im S?recindeki A?amalar

1- Uyan?? ve Fark?nda Olma 2- Meslekleri Ke?fetme ve Ara?t?rma 3- Karar Verme 4- Haz?rl?k 5- ??e Yerle?tirme

11 1. Uyan

1. Uyan

? ve Fark?nda Olma (Awareness)

Bu d?nem ?ocukta meslek bilincinin olu?maya ba?lad??? d?nemdir. Okul ?ncesi d?nemden ba?layarak ilkokul d?nemini kapsar (5-12 ya? aras?). ?ocuk bu d?nemde, ?evresindeki insanlar?n farkl? u?ra?lar? oldu?unu, ?e?itli mesleklerin varl???n? g?rmeye ve anlamaya ba?lar. ?lkokulun son y?llar?nda ise ?ocuk, kendisi ve di?er insanlar aras?nda ilgiler, yetenekler, ama?lar ve motivasyon y?n?nden farkl?l?klar?n ve benzerliklerin fark?na varmaya ba?lar.

12 2. Meslekleri Ke

2. Meslekleri Ke

fetme ve Ara?t?rma

Bu d?nem ortaokul y?llar? olan 12-15 ya?lar?n? kapsar. ?ocuk bu d?nemde ki?ilerin ve mesleklerin ortak olan y?nlerini ve farkl? nitelikleri ?zerinde daha ?ok bilgi sahibi olmaya, yeni y?nleri ke?fetmeye ve anlamaya ba?lar. Meslekleri ke?fetme, inceleme ve ara?t?rma d?nemi bir bak?ma ?o?umuz i?in ?m?r boyu s?rer.

13 3. Karar Verme (Decision Making)

3. Karar Verme (Decision Making)

Gencin lise y?llar?n?, 15-18 ya?lar? kapsayan bu d?nemde birey art?k kendisi ve meslekler hakk?nda olu?turdu?u alg?lara dayanarak, bilgileri de?erlendirerek e?le?tirmeye, birbirine uydurmaya ve gelece?ine ili?kin idealler olu?turmaya ba?lar. Bu ideal ve d???nceler ba?lang??ta ge?ici olabilir ancak giderek daha a??k ve temel bir plan yapmaya ba?lar ve gen? mesleki karar?n? olu?turur.

14 4. Haz

4. Haz

rl?k (Preparation)

18-23 ya?lar? aras?n? kapsayan bu d?nemde birey, se?ti?i alan, okul veya yapt??? etkinliklerle mesle?e haz?rlanmaya ba?lar. Meslekle ilgili beceriler geli?tirmeye, bilgi birikimi olu?turmaya ve o alanda mesleki tutumlar geli?tirerek mesle?i icra etmeye haz?r duruma gelir. Ayn? zamanda o meslek alan?nda i? ara?t?rmaya ba?lar ve haz?rl?k d?nemini uzatarak s?rd?rebilir.

15 5. ??e Yerle

5. ??e Yerle

tirme (Employment)

Bireyin i? d?nyas?nda yerini alarak ?al??maya ba?lad??? d?nemdir. Bu d?nemde birey kazand??? bilgi ve becerileri uygulama alan?na koyar. Mesle?i icra ederken bir yandan da mesleki geli?imi s?rd?r?r.

16 B?REY?N YA
17 Mesleki geli

Mesleki geli

im kuramlar?, bireylerde meslek fikrinin nas?l do?up geli?ti?i, mesleki se?im ve karar?n nas?l olu?tu?u, bu se?imi etkileyen etmenlerle birlikte bu s?reci a??klamaya ?al??an g?r??lerdir.

MESLEK? GEL???M KURAMLARI

18 GE?NZBERG VEARKADA

GE?NZBERG VEARKADA

LARININ GEL???M KURAMI

Meslek se?iminin yaln?zca belirli bir anda ger?ekle?en bir olay de?il, ?ocuktan ergenli?e, oradan da erken yeti?kinli?e kadar uzanan d?nemi kapsayan bir geli?im s?reci oldu?unu ileri s?ren ilk kuramd?r. Meslek se?imi bir S?RE?T?R Bu s?re? geri d?n?lmezdir. Se?im s?reci daima bir uzla?may? i?erir

19 B?REY?N YA
20 Superin Benlik Kuram

Superin Benlik Kuram

Supere g?re meslek se?imi, belli bir geli?im s?reci i?inde birey ile ?evrenin etkile?imi sonucu olu?an benlik tasar?m?n?n bir mesle?e yans?mas? ve ifadesidir (Super 1968). Supere g?re bir mesle?in se?ilmesi, bireyin ya?am?nda, onun benlik kavram?n? olduk?a kesin bir bi?imde belirtti?i bir noktad?r. Birey meslek tercihini ifade ederken ben ?u ya da bu bi?imde bir insan?m demektedir.

21 Super Mesleki Geli

Super Mesleki Geli

imi Be? Evreye Ay?rmaktad?r

1.B?y?me Evresi (Do?umdan 14.ya?) Bu d?neme ili?kin Superin a??klamalar? Ginzberg ve arkada?lar?n?nkinden pek farkl? de?ildir. B?y?me a?amas?nda ?ocu?un mesleki benlik kavram? daha ?nce s?z edildi?i gibi ?zde?le?me gibi s?re?lerle olu?maya ba?lar. Bu d?nemin ba??nda fantezi (hayali) ihtiya?lar ?nemli olmakla beraber, giderek ilgiler ve kapasite (yetenekler) daha ?nemli olmaya ba?lar.

22 2. Ara

2. Ara

t?rma (Ke?fetme) Evresi (14-24 ya?lar) Gen? bu a?amada kendi ?zelliklerini, ba?kalar?n?n mesleki rollerini ve i? d?nyas?n? ke?fetmektedir. Bu evre, kendini tan?ma, rol denemeleri, meslek incelemeleri ve s?nama gibi etkinliklerin s?rd?r?ld??? bir d?nemdir. Bu d?nem kendi i?inde ?u alt basamaklara ayr?l?r:

23 a. Deneme Basama

a. Deneme Basama

? (14-17 ya?): Bu d?nem daha ?ok ger?ek?i olmayan fantezi se?imlerin yap?ld??? ve s?k s?k de?i?tirildi?i, bir bak?ma ge?ici denemeler basama??d?r.

c. S?nama ve ?zleme Basama?? (22-24 ya?): Bu basamakta okulu bitirip, kazand??? yeterlilikleri s?namak ?zere bir mesle?e ad?m at?l?r. Benlik kavram? ile i?in gerektirdi?i roller aras?nda bir uyum sa?lamaya ve durumu izleyip de?erlendirmeye ?al???r.

b. Ge?i? Basama?? (18-21 ya?): Belirli bir meslek alan?na haz?rlayan bir e?itime ba?layan gen? durumu daha ger?ek?i olarak de?erlendirmeye ba?lar. Art?k benlik kavram?n? uygulamaya koyma ?abas?ndad?r.

24 3. Yerle

3. Yerle

me Evresi (25-44 ya?lar)

Bu evreler gen? yeti?kinlik ve olgunluk d?nemlerini kapsar. Art?k denemeler azalm??t?r, i?e ba?lanma artar. Bir uzla?ma sa?lamaya ve i?inde yerle?meye ba?lar. Sosyal ya?am?n? da i?ine g?re d?zenlemeye ?al???r. Mesleki benlik kavram? kararl?l?k kazand?k?a, ilerlemek ve i? d?nyas?nda g?venli bir yer edinmek i?in daha ?ok ?aba harcan?r.

25 4. Koruma Evresi (45-64 ya

4. Koruma Evresi (45-64 ya

Birey art?k olgunla?m??t?r ve bu a?amada kendinden beklenen, art?k yeni bir temel olu?turmaktan ?ok, varolan benlik kavram?n? ba?ar?l? bir ?ekilde korumakt?r. Bu a?amada genel olarak bireyin umutlar?n? ger?ekle?tirmesi ve doyuma ula?mas? m?mk?nd?r.

26 5. ??k

5. ??k

? Evresi (65 ya? ve sonras?)

Fiziksel ve zihinsel s?re?lerin yava?lamas? ve enerjinin azalmas? nedeniyle ?al??ma etkinlikleri de?i?ime u?rar. Bu evrede yap?lmas? gereken g?rev, bir ya?am boyu olu?an ve uzun bir s?re sabit kalan benlik kavram?n? ?al??ma al??kanl?klar? bak?m?ndan de?i?tirerek yeni bir benli?e uyum sa?lamakt?r.

27 Holland

Holland

n Ki?ilik Kuram?

J. Holland, e?itsel, askeri ve psikiyatrik kurumlarda ?al??an bir meslek dan??man?d?r. Ona g?re, meslek se?imi; ki?ili?in i? d?nyas?nda ifade bulan bir yans?mas?d?r. Holland, insanlar?n, tan?mlad??? 6 ki?ilik tipinden birine sahip oldu?unu ve ona uygun mesleklerden birini se?ti?ini savunur (Holland 1973). Mesleki doyum; bireyin ki?ilik tipi i?inde yer alan ?zelliklerin, bu tiplere uygun olarak tan?mlanan i? ?evresine uyumu ile pozitif ili?kilidir.

28 Holland, Kuram

Holland, Kuram

n?n 4 Temel Varsay?m?

1. Bir?ok insan, benzerlikler dikkate al?nd???nda, alt? ki?ilik tipinden birine yerle?tirilebilir. Bunlar; ger?ek?i, ara?t?r?c?, artistik, sosyal, giri?imci ve geleneksel tipleridir. 2. Alt? ki?ilik tipinin kar??l??? olan alt? t?r mesleki ?evre vard?r. 3. ?nsanlar sahip olduklar?, beceri, yetenek, tutum ve de?erleri kullanmalar?na olanak sa?layacak ?evreleri ararlar. 4. Bireyin meslek se?imi davran???n?; ki?ilik tipi ve ?evrenin ?zellikleri aras?ndaki etkile?imi belirler.

29 B?REY?N YA
30 Roenun

Roenun

htiya? Kuram?

Roe (1986)ya g?re; meslekler, psikolojik ihtiya?lar? kar??lamak ?zere se?ilirler. Bireyin ?ocukluk d?neminde, evde ihtiya?lar?n? kar??lama derecesi ve y?ntemleri onun ilerde meslek se?iminde belirleyici rol oynayan i? uyar?c?lar? olu?turur. Roe kuram?n?, Maslowun ihtiya?lar hiyerar?isine dayand?rm??t?r.

31 Maslovun temel ihtiya

Maslovun temel ihtiya

lar? ?ncelik s?ras?na g?re s?ralad???m?zda ?u liste olu?ur

Fiziksel ihtiya?lar (yiyecek, su, hava, bo?alt?m, uyku G?venlik ihtiyac? (korunma, g?ven i?inde olma) Ait olma ve ba?l?l?k (sevgi) ihtiyac?.?z sayg?, kendine de?er verme, ?nemli olma, ba??ms?zl?k Kendini ger?ekle?tirme ihtiyac? Bilme, bilgi sahibi olma ihtiyac? Anlama (anlam bulma) ihtiyac?, ya?am?n anlam?n? kavrama Estetik ihtiya?

32 Roe, bu ihtiya

Roe, bu ihtiya

hiyerar?isine esas olarak baz? hipotezler ileri s?rm??t?r

Bu g?r??e g?re; hayat?n ilk y?llar?ndaki ya?ant?lar, hangi ihtiyac?n ?ncelik kazanaca??n? veya hangisinin di?erine g?re daha g??l? olaca??n? belirler. Bu y?neli?ler hayat?n ilk y?llar?nda bilin?d???d?r ve yeti?kinlikte de bilin?d??? kalabilir. Roe, ?ocukluk ya?ant?lar?n? incelerken ?zellikle, ana-babalar?n ?ocuklar?na kar?? tutumlar?n? esas belirleyici olarak alm?? ve ana-baba ile ?ocuk ili?kilerinin farkl? mesleki se?imlere neden oldu?unu ileri s?rm??t?r. Ona g?re ana-baba tutumlar? ?zellikle 3 boyutta incelenebilir (Roe 1986):

33 1. ?ocu

1. ?ocu

un ?zerine a??r? derecede d??me: Bu tutumda ?ocuk anne-baban?n her ?eyidir. ?ocu?un ?zerinde yo?un bir duygusal odakla?ma s?z konusudur. Bu tutumun bir ucunda a??r? koruyuculuk, ?b?r ucunda a??r? beklenti ve isteklilik s?z konusudur. Her iki durum da sa?l?ks?z bir tutumu ifade eder. A??r? korunan ?ocuklar ba??ml? bir ki?ilik geli?tirirler ve ba?kalar?n?n kendileri hakk?ndaki g?r??lerine ?ok ?nem verirler, s?rekli onay ve destek beklerler. Ba??ms?z i? yapmay? tercih etmezler.

34 2. ?ocu

2. ?ocu

a so?uk davranma: Bu tutum iki ?ekilde ortaya ??kar; red etme veya ihmal etme. Red etme de duygusal bir so?ukluk vard?r. ?ocu?un temel fizyolojik ihtiya?lar? doyurulsa bile sevgi, ilgi, kabul, ba?l?l?k gibi ihtiya?lardan yoksun b?rak?l?r. ?hmal etme de bilin?li ya da bilin?d??? bir kas?t yoktur, sadece ihmalk?rl?ktan ?ocu?un ihtiya?lar? aksat?l?r.

35 3. ?ocu

3. ?ocu

u kabul etme: Bu tutum da iki ?ekilde g?r?lebilir. Birincisi, ?ocu?un ihtiya?lar?n? kar??layan ve onun geli?imine m?dahale etmeyenlerdir. Yeterince vakit ay?rmad?klar? i?in ?ocu?u serbest b?rakan ana-babalard?r. ?kinci grup ise ?ocu?un temel fizyolojik ve psikolojik ihtiya?lar?n? sa?l?kl? bir ?ekilde doyuran, onun do?al geli?imine ve ba??ms?zl???n? kazanmas?na izin veren ve bunu bilin?li olarak destekleyen ana babalard?r.

36 Mesleki Geli

Mesleki Geli

im G?revleri ve Mesleki Rehberlik Hizmetleri

Kuramc?lar?n g?r??lerinde de izlendi?i gibi bir meslek edinme ve s?rd?rme s?reci ya?am boyu devam ediyor. Bu s?recin sa?l?kl? ya?anmas? i?in her d?nemde ba?ar?lmas? gereken mesleki geli?im g?revleri bulunmaktad?r. ??te bu anlay??, mesleki rehberlik hizmetlerinde de geli?imsel yakla??m?n benimsenmesine yol a?m??t?r

37 Mesleki Rehberlik Hizmetlerinin Geli

Mesleki Rehberlik Hizmetlerinin Geli

imsel bir yakla??mla ?m?r boyu s?rebilece?i s?ylenebilir. ??nk? bu hizmetler, e?itim s?reci i?inde bireyin kendini ve meslekleri tan?yarak e?itsel ve mesleki tercihlere y?nelmesine oldu?u kadar; i? ve meslek ya?am?na uyum, verimi art?rma, i? de?i?tirme, emeklili?e haz?rl?k gibi y?nlerden ?al??ma ya?am?nda da devam eden hizmetlerdir.

38 MESLERK

MESLERK

REHBERL?K A?ISIMDAN TEMEL E??T?M

Son 30-40 y?l boyunca mesleki geli?im ile ilgili yap?lan ara?t?rmalar?n bulgular? ya?am boyu s?ren mesleki geli?im s?recinde ?ocukluk d?neminin anlaml? bir yeri oldu?unu g?stermektedir ?lkokul y?llar?, ?ocu?un ki?ilik geli?imi a??s?ndan kritik bir ?neme sahiptir. Bu d?nemde, ?zg?venin geli?imi, kendini kabul, benlik tasar?m?, i?sel denetimin geli?mesi gibi boyutlar bireyin mesleki geli?imi a??s?ndan da bu d?nemin sa?l?kl? bir ?ekilde ya?anmas?n?n gere?ini ortaya koymaktad?r (Dinkmeyer 1973).

39 ?ocukluk d

?ocukluk d

neminde olu?an tutumlar, de?erler ve alg?lar e?itimsel ve mesleki do?urgularla y?kl?d?r. ?rne?in mesleklerin stat?s?ne ili?kin yarg?lar, cinsiyet-meslek ili?kisine ili?kin de?er yarg?lar?n?n bu d?nemde olu?tu?u ve ilerde bu ?n yarg?lar?n meslek se?iminde ?zg?rl??? s?n?rlad??? g?zlenmektedir (Ye?ilyaprak 1995).

40 ANAOKULU VE

ANAOKULU VE

LK??RET?M? KAPSAYAN MESLEK? GEL???M G?REVLER? (5-12 Ya?)

?? ya?am? ve ?al??maya ili?kin olumlu tutumlar geli?tirme Ki?isel nitelikleri ile meslekler/i?ler aras?ndaki ili?kileri anlamaya ba?lama Meslekleri ke?fetme ve tan?ma Bo? zamanlar?n? de?erlendirme al??kanl?klar? geli?tirme Birlikte i? yapma/i?birli?i ve payla?may? ??renme Toplum ya?am?nda ?al??man?n ?nem ve gere?inin fark?na varma Karar verme, ama? belirleme, plan yapma stratejileri geli?tirme

41 MESLEK

MESLEK

GEL???M TEMEL ?LKELER? (5-12 Ya?)

1. Mesleki geli?im bir s?re?tir. Okul?ncesi d?nemden ba?lar, de?i?ik evrelerle yeti?kinlik d?nemine dek s?rer 2. Her birey tek ve benzersizdir. Her ?ocu?un kal?t?mla getirdi?i ?zellikleri, yetenekleri, g??l? ve zay?f y?nleri vard?r. 3. Bu D?nemdeki Ki?ilik Geli?imi gen?lik d?nemindeki mesleki se?im karar?n? etkilemektedir 4. Anaokulu ??retmenleri ve anne-babalar gerek sahip olduklar? mesleklere ili?kin olarak, gerekse di?er meslekler a??s?ndan olumlu mesleki tutum ve do?ru rol modelleri sunmal?d?r.

42 5. ?ocu

5. ?ocu

u kendini anlama ve ke?fetmenin temelini olu?turmak ?zere bireysel farkl?l?klar?n? g?rmesi, g??l? ve s?n?rl? y?nlerini anlamas?na f?rsat verecek ya?ant?lar sa?lanmal?d?r. 6. Kendini kabul de?i?keni mesleki karar? etkiler. 7. Okul?ncesi d?nemde ?ocu?a karar verme stratejileri ??renmesi mesleki geli?imini etkiler 8. Mesleklere SAYGI ?ocu?un bu d?nemde, b?t?n mesleklerin gerekli ve ?nemli oldu?unu 9. ?nsanlar birbirinden farkl?d?r. Meslekler de birbirinden farkl?d?r. Her insan?n iyi yapabilece?i i?ler/meslekler vard?r 10. Mesleki geli?im s?reci i?inde e?itim ile i? ve meslek aras?nda ili?kileri kurma 11. ?NYARGILAR ?n ?zellikle cinsiyete ili?kin ?nyarg?lar?n olu?umunu ?nlemek gerekir

43 Anaokulundan ba

Anaokulundan ba

lanarak bu e?itim s?reci i?inde (5-12 ya? d?nemi) ?ocu?a mesleki geli?im a??s?ndan

?evresini i? ve ?al??ma d?nyas?n? ?nsanlar aras?ndaki farkl?l?klar? E?itim ile i? ya?am? aras?ndaki ili?kileri Kendi ?zelliklerini TANIMAYA, ANLAMAYA, KE?FETMEYE BA?LAMASI AMA?LANIR

44 B?REY?N YA
45 KAZANILACAK YETERL

KAZANILACAK YETERL

L?KLER

A- Ki?isel Nitelikleri ile ?al??ma ve i? ya?am? aras?ndaki ili?kileri anlama B- Karar Verme, Ama?lar? Belirleme ve Uygulamaya Ge?me C- Meslekleri Ke?fetme D-Bo? Zamanlar?n? Nas?l De?erlendirece?ini ??renme E- Birlikte ?al??may? (??birli?ini) ??renme F- Toplumsal Geli?menin ?? Ya?am?n? Nas?l Etkiledi?ini Anlama

46 Anas?n

Anas?n

f? ve ilk??retimin I. D?neminde Yap?labilecek Mesleki Rehberlik Etkinlikleri AMA?: ?evreyi Tan?ma

1) Okulun krokisini ?izin ve nerede kimler ?al???r, sorun ve resimlerini ?izerek krokiye yerle?tiriniz (A???, ??retmen, bak?c? ... 2) Hasta olunca nereye gideriz? Orada kimler ?al???r? Neler yaparlar? 3) Bulmaca tipi oyunlar: ?al??anlar ve ?al??ma yerlerini e?le?tirme ( ?rn: Doktor-hastane, trafik polisi-cadde, ??retmen-okul vb). 4) Bir polisle-hem?ireyi hemen ay?rd etmemizi sa?layan nedir? 5)Okulda g?rev yapan farkl? ki?ilerin (??retmen, m?d?r, sekreter, hizmetli vd.) yapt?klar? i?ler ve sorumluluklar?n? tan?mlamalar?n? isteyiniz.

47 6) Kendilerini sevdiklerini bir yerde, bir i

6) Kendilerini sevdiklerini bir yerde, bir i

eleman? olarak resimlemelerini isteyin ve yapt?klar? resimleri sergileyip tart???n?z. 7) G?nl?k ihtiya?lar?m?z? kar??lamak i?in ?evremizde bulunan i? yerlerini listelemelerini isteyiniz (?rn. PTT, kuaf?r, market ... 8) Bir k?y/?iftlik ya?am? ile kent ya?am?n?n benzerliklerini ve farkl?l?klar?n? bulmalar?n? isteyiniz. 9) ?evrelerindeki resmi binalar? listeleyip onlar?n resimlerini yapmalar?n? isteyin ve buralarda verilen kamu hizmetlerini ara?t?rmalar?n? sa?lay?n?z. 10) Sevdikleri, kendilerine ilgin? gelen meslekleri listelemelerini isteyin. Ne derece farkl? listeler ??kt?, tart???n?z. 11) Toplumda halka verilen hizmetler ve veren ki?ilerle ilgili bulmaca haz?rlat?n?z (?rn: ??retmen=E?itim hizmeti, Doktor 12) Ayn? ?ekilde hizmet ?e?idi ve yeri konusunda bulmacalar geli?tirilebilir

48 AMA?:

AMA?:

? VE ?ALI?MA D?NYASI ANLAMA

ETK?NL?KLER: 1)B?y?y?nce ne olmak istersiniz? Buna g?re drama etkinlikleri ile meslekteki rolleri canland?rmalar?. 2)Bir dilim ekmek elimize gelinceye kadar kimlerin elinden ge?iyor, o ki?ilerin yapt?klar?? (?ift?i, de?irmenci, f?r?nc?, da??t?m? yapanlar vb.) 3)Bir i?yerini ziyaret edip, ?al??malar? izleme. 4)Bir meslek eleman?n? s?n?fa davet ederek yapt??? ?al??malar ile ilgili sorular sorma, bilgi alma. 5)Anne, baba ve yak?nlar?n?n mesleklerinden birini se?ip o meslekle ilgili onlardan bilgi al?p s?n?fta sunmalar?.

49 6) Meslekler, verilen hizmetler, hizmet verilen yerler ile ilgili

6) Meslekler, verilen hizmetler, hizmet verilen yerler ile ilgili

domino/bulmaca/e?le?tirme gibi oyunlar haz?rlamak ?zere grup etkinlikleri. 7) Bir meslekler listesi haz?rlay?p ?nce kura ?ekerek, kime hangi meslek ??kt?, sonra ise kendi tercihlerine g?re kim ne olmak ister oyunu (drama). 8)Dergilerden i?/mesleklerle ilgili resimleri inceleyerek kad?n ve erkekler i?in geleneksel olan ve geleneksel olmayan meslekleri bulmalar?n? isteme. 9) Bir meslek eleman? ile g?r??me yaparak, yapt??? i?leri birlikte belirleyip listelemelerini isteyin. 10)Toplumda en pop?ler olan meslekleri sorun. Onlara g?re pop?lerli?i sa?layan ?eyin ne oldu?unu tart???n?z. 11)Bir ?al??anla g?r???p i? yeri kurallar?n? ??renmelerini isteyin. Bu kurallar?n neden ?nemli oldu?unu tart???n?z.

50 AMA?:

AMA?:

NSANLARIN FARKLI OLDUKLARINI ANLAMA

ETK?NL?KLER 1-)?evrelerindeki ki?ilerin (kom?ular?, tan?d?klar?, anne-babalar?) sahip olduklar? meslekleri sorarak listeleyin.. Daha sonra ikisi aras?ndaki benzer ve farkl? y?nleri vurgulay?n?z. 2)Kendini ke?fetme grubu olu?turun. Herkes nelerden ho?land???n?, ilgilerini benzer ve farkl?. 3)Meslek eleman? bir anneyi i? yerinde ve evinde ziyaret ediniz. Evde ne i?ler yap?yor, i? yerinde neler yap?yor? G?zlemleyip tart???n?z. Ayn? ?eyi bir baba i?in yap?n?z.

51 4)E?er istedi

4)E?er istedi

iniz bir ki?i olmak elinizde olsayd? kim olmak isterdiniz? Neden? Tart???n?z. 5)K?zlar? ve erkekleri iki gruba ay?r?n. Her gruptan kendi cinsleri i?in uygun olan ve olmayan meslekleri s?ralamalar?n? isteyiniz. Sonra k?zlar?n ve erkeklerin listelerini kar??la?t?r?n ve tart???n?z. 6)Bir i? arkada?? olarak birlikte ?al??mak istedi?iniz ki?ide hangi ?zellikleri arars?n?z? sorusunu y?neltiniz 7)Hava ko?ullar?na g?re yapt?klar? i?ler de?i?en i?/meslek gruplar?ndaki ?al??anlar? belirlemelerini isteyiniz (Tar?m alanlar?nda ?al??anlar, bal?k??lar, in?aat

52 8) Gazete ve dergilerden farkl

8) Gazete ve dergilerden farkl

meslek elemanlar? ile ilgili foto?raflar? biriktirmelerini isteyiniz. S?n?fta bunlar? sergileyip ho?land?klar? ve ho?lanmad?klar?n?, 9) ?nsanlar birlikte nas?l ?al???r? ??b?l?m? ve i?birli?inin gere?i nedir? A??klay?n ve g?steriniz (?rn: bir k?pek kul?besini 3 ki?i birlikte yapacaklar, aralar?nda nas?l bir i?b?l?m? yaparlar. 10) Ki?ilik ?zellikleri ile mesleki uyumun ?nemini tart???n

53 AMA?: E

AMA?: E

?T?M ?LE ?? D?NYASI ARASINDAK? ?L??K?LER? G?RME

ETK?NL?KLER: 1)Okuldaki etkinliklerden en ?ok neleri sevdi?ini sorun ve bu etkinliklerle ilgili hangi meslekler var bulmalar?n? sa?lay?n?z. 2)Bir meslek eleman?n? s?n?fa davet edin. Hangi okullarda okuyup o mesle?e nas?l haz?rlanm??? Okulda ??rendiklerini meslek ya?am?nda nas?l kullan?yor anlatmas?n? sa?lay?n?z 3)?al??anlar? sembolize eden ?apkalar ile bir oyun d?zenleme yap?labilir. 4) ?lgilerini ?eken bir meslek/i?teki becerileri listelemelerini isteyiniz. Sonra da bu becerileri nas?l kazanabileceklerini tart???n?z.

54 5) Arkada

5) Arkada

lar?na hangi mesle?i edinmek istediklerini sorup onun ihtiyac? olan becerileri tan?mlamalar?n? isteyiniz. 6) Anne-babalar?n?n evde yapt?klar? g?nl?k etkinlikleri s?ralamalar?n? isteyiniz. 7)Okulda ald?klar? dersler/??rendikleri konular ile i? ya?am?nda gerekli olacak beceri alanlar? aras?ndaki ili?kiyi g?sterin. 8)Okuma al??kanl???, iyi bir dilbilgisi, kuvvetli bir matematik becerisi, yarat?c?l?k vb. gerektiren meslekleri tan?mlat?n. 9)Bir bina in?a etmek i?in kimler ?al???r? Neler yapar? Hangileri bunlar? e?itimle kazanm??t?r? (Mimar, in?aat, i??i.. 10)?e?itli meslek elemanlar? ile ilgili resimler toplay?p her biriyle ilgili olarak okulda kazanabilecekleri bilgi ve becerileri tart???n ve canland?rmalar?n? sa?lay?n?z.

55 ?lk??retimin II

?lk??retimin II

D?neminde Mesleki Rehberlik

Bu d?nemde de mesleki rehberlik ?al??malar?n?n odak noktas?n?, ?nceki d?nemde oldu?u gibi, ?ocu?un ya da gencin bir meslek tercihi yapmas? de?il, onun mesleki geli?imiyle ilgilenmek olu?turur. 12-15 ya? d?nemine ili?kin mesleki geli?im g?revlerini ba?ararak bu s?reci sa?l?kl? ya?amas?na yard?m, ?al??malar?n temel amac? olmal?d?r.

56 Mesleki Geli

Mesleki Geli

im G?revleri ve ??retmenin Sorumluluklar?

GER?EK?? BENL?K KAVRANI GEL??T?RMEK MESLEK? GEL???MLER? ?LE ?LG?L? UYGUN D?N?T VERME FARKLI L?SE PROHRAMLARINI TANITMA E??T?M ?LE MESLEK ARASINDA ?L??K? KURMA END?STR? VE ?? ALANINDAK?YEN? GEL??MELERLE ?LG?L? B?LG?LEND?RME YAPMAK KARAR VERME VE PLAN YAPMA BECER?S? ??RENC?LER? TANIMA ?AL?I?MASI YAPMA ??RENC? ?LE A?LES?N? UZLA?TIRMA

57 Bir Mesleki Geli

Bir Mesleki Geli

im G?revi Olarak Karar Verme ve Problem ??zme

1-Ama?lar?n belirlenmesi 2-Ama?lara ula?mak i?in alternatif yollar?n belirlenmesi 3-Hangi alternatifin daha uygun oldu?unu saptamak i?in do?ru ve yeterli bilgilerin toplanmas? 4-Toplanan bilgilerin ?????nda en uygun g?r?nen alternatifin se?ilmesi ve uygulamaya konmas? 5-Se?ilen alternatifin amaca ula?mada i?e yaray?p yaramad???n?n de?erlendirilmesi 6-E?er amaca ula??lamad? ise d basama??na d?nerek yeni bir alternatifin se?ilip uygulamaya konmas?.

58 ?lk??retimin II

?lk??retimin II

D?neminde Yap?labilecek Mesleki Rehberlik Etkinlikleri

59 AMA?: KARAR VERME VE PROBLEM

AMA?: KARAR VERME VE PROBLEM

?ZME BECER?LER?N? ??RENME ETK?NL?KLER. 1-Karar verme modeli a?amalar?n? sununuz 2-??rencileri gruplara ay?rarak baz? problemlerin ??z?m? i?in kimlerden ve hangi kaynaklardan bilgi 3-Problem ??zme ve karar vermede fal a?mak, yaz?-tura atmak, r?yaya yatmak vb. yollar ile bilimsel y?ntemleri kar??la?t?rmalar?n? isteyiniz. 4-??rencilere ilgi duyduklar? 3 meslek belirlemelerini, sonra bu mesleklerden birini, karar verme modeline g?re se?melerini isteyiniz. 5-Lise e?itimleri i?in (hangi liseyi/hangi bran??) bir e?itimsel plan yapmalar?n? isteyin.

60 AMA?: KEND

AMA?: KEND

?ZELL?KLER? ?LE E??T?M/MESLEK? AMA?LARI ARASINDAK? ?L??K?Y? G?RME

1) Benlik kavram?, kendini kabul, kendine de?er verme, ?z sayg? gibi kavramlar? a??klay?n?z. Bu kavramlarda e?itimsel ve mesleki planlar?n?n ne gibi ili?kisi olabilece?ini tart??maya 2) Kendi ki?ilik ?zelliklerini tan?mlamalar?n? isteyin (s?zl?/yaz?l? olarak). M?mk?nse bir ki?ilik envanteri uygulay?n?z. Kendi ki?ilik ?zellikleri ile i? ya?am?ndaki belli mesleki ortamlar? kar??la?t?rmalar?na ?al???n?z 3) ??renim ya?amlar? boyunca en ba?ar?l? olduklar? dersleri ve ba?ar?l? olamad?klar? dersleri listelemelerini isteyiniz. ??renilerek kazan?lm?? becerilerin onlar?n ki?ilik ?zellikleri, ilgi ve yetenekleri ile ili?kisini tart???n?z.

61 AMA?: G

AMA?: G

?L? VE ZAYIF Y?NLER?N?, YETENEKLER?N? TANIMA VE KE?FETME

1)??rencilere kendilerinde g??l? olan, zay?f olan y?nleri ile yeteneklerini listelemelerini isteyiniz. 2)Kendi ilgi ve yeteneklerine uygun bulduklar? birka? mesle?i listeleyip k???k gruplarda payla?malar?n? sa?lay?n?z. 3)Meslekler ile ilgi ve yeteneklerin ili?kini tart???n?z. Her ??renciyi (veya gruplar?) bir meslek se?ip onun hakk?nda etrafl? bilgi toplay?p s?n?fta sunmak ?zere g?revlendiriniz. 4)??rencilerden ilgilendikleri bir meslek alan?nda ?al??an bir eleman ile ilgili g?zlem yapmalar?n? isteyiniz (?al??t?klar? ortam nas?l, ne gibi ara?lar kullan?yorlar,....)

62 AMA?: MESLEKLER

AMA?: MESLEKLER

KE?FETME

1) Meslekleri listeleyin (s?n?f?n kat?l?m?yla yap?labilir veya haz?r bir liste kullan?labilir.) sonra baz? y?nlerden grupla maya ?al???n?z 2) ??rencilere kendilerine ?ekici ve itici gelen bir mesle?e ili?kin, olumlu ve olumsuz duygular?n?n nedenlerini a??klayan k?sa bir kompozisyon yazmalar?n? isteyiniz. 3) ?al??ma/i? deneyimi olan ??rencilerin bu ya?ant?lar?n? anlatmalar?n? isteyiniz.

63 4) ??rencilere belli yetenekler gerektiren 10 meslek ad

4) ??rencilere belli yetenekler gerektiren 10 meslek ad

s?ralamalar?n? isteyiniz (?rne?in fiziksel g??, zeka g?c?, yarat?c?l?k, mekanik yetenek, sosyal yetenek... vb.) Kendi yeteneklerine uygun bulduklar? 3 mesle?i se?ip arkada?lar? ile payla?malar?n? isteyiniz. 5)M?mk?nse k?sa bir s?re (birka? g?n/saat) bir i? yerinde ?al??malar?n?, g?zlem yapmalar?n? isteyin ve izlenimlerini s?n?fta payla??n?z. 6) Yedi?imiz bir hamburgerin haz?rlanmas? i?in gerekli olan meslekler/i?ler ile ilgili k?sa bir hikaye yazmalar?n? isteyiniz. 7) Farkl? meslek elamanlar?n? s?n?fa davet ediniz.

64 AMA?: C

AMA?: C

NS?YET/MESLEK ALANINDAK? ?N YARGILARI FARKETME VE SORGULAMA

1) Toplumda ?o?unlukla kad?nlar?n y?r?tt??? meslekleri ve ?o?unlukla erkeklerin y?r?tt??? meslekleri listelemelerini isteyiniz. Sonu?lar? payla??n?z.. 2) Toplumda cinsiyet ayr?mc?l???n?n nerelerden kaynakland???n? tart???n?z. 3) Gazete ve dergilerden kad?nlar?n ve erkeklerin yer ald??? resimli reklamlar? kesip getirmelerini isteyin. Kad?nlar ve erkekler ne gibi reklamlarda, hangi mal/hizmetler i?in ve nas?l bir roldedir. 4) Geleneksel olarak kad?n mesle?i kabul edilen bir alanda ?al??an bir erkek meslek eleman?yla g?r??me yapmalar?n? isteyin (ayn? ?eyi kar?? cins i?in isteyin Sonu?lar? s?n?fta payla??n?z.

65 ?lk??retim Sonunda Y

?lk??retim Sonunda Y

neltme (Y?nlendirme) Hizmeti

E?itim s?reci i?inde ??rencinin ilgi, e?ilim ve yetenekleri do?rultusunda, ayn? zamanda ?lkenin ihtiya? ve ko?ullar? da dikkate al?narak, ?st ??renime, belli e?itim ve i?/meslek alanlar?na y?nlendirilmeleri rehberlik hizmetlerinden beklenen en ?nemli i?lev olmu?tur. ?zellikle 8.Milli E?itim ??ras?ndan g?n?m?ze dek toplanan e?itim ??ralar?nda bu i?lev ?nemle vurgulanm??, okul rehberlik hizmetlerinden bu y?nde etkin olmas? beklenmi?tir.

66 Orta??retim D

Orta??retim D

neminde Mesleki Rehberlik (15-18 Ya?

Genel olarak 15-18 ya?lar aras?n? kapsayan lise y?llar?, gencin kendisi ve meslekler hakk?nda olu?turdu?u alg?lara dayanarak, bilgileri de?erlendirerek e?le?tirmeye; birbirine uydurarak gelece?e ili?kin mesleki karar?n? olu?turmaya ?al??t??? bir d?nemdir. Gen?, ergenlik d?neminin de?i?imlerini ve uyumunu ya?arken, kimli?ini-ki?ili?ini bulma krizi i?indedir. Bu kriz do?al olarak mesleki kararlar almas?nda da bir tak?m g??l?kler yarat?r. Ku?kusuz bu d?nemde ??retmenlere ?nemli g?rev ve sorumluluklar d??mektedir.

67 Mesleki Olgunluk

Mesleki Olgunluk

Mesleki olgunluk kazanmak her bir mesleki geli?im basama??nda kar??la??lan bir tak?m tipik ve gerekli problem ??zme ya?ant?lar? (mesleki geli?im g?revleri) ile kar??la?mak, bir sonraki basamakta kar??la??lacak geli?im g?revlerine haz?r olabilmek i?in gerekli temel becerileri edinmek demektir

68 Mesleki Olgunlu

Mesleki Olgunlu

un Boyutlar?

1. BOYUT: Meslek Se?imine Planl? Y?neli? Bu boyut her bireyin bir i?i/mesle?i olmas? gerekti?ini, bu nedenle kendisinin de bir karar vermesi gerekti?ini kabullenmesi. a) Se?me/tercih konusu ile ilgilenme b) Bu ama?la ?e?itli kaynaklardan yararlanma

69 2. BOYUT: Mesleki Bilgilerin Belirginle

2. BOYUT: Mesleki Bilgilerin Belirginle

mesi ve Planlama Yapma

Gen? olgunla?t?k?a mesleklere ili?kin bilgilerinin daha do?ru ve ger?ek?i olmas? beklenir.. 1-Tercih edilen meslek hakk?nda ?zg?l bilgileri saptama 2-Tercih edilen mesle?e haz?rlanma ve giri?i daha ?zg?l olarak planlama 3-Planlama faaliyetlerini geni?letme ve eyleme koyma

70 3. BOYUT: Meslek Tercihlerinin Tutarl

3. BOYUT: Meslek Tercihlerinin Tutarl

l???

Gen? tek ve kesin bir meslek ?zerinde karar?n? vermese de, tercihi belli alanlara y?nelik olarak belirginle?melidir. . 1-Alanlar a??s?ndan meslek tercihlerinin tutarl?l??? 2-D?zeyler a??s?ndan meslek tercihlerinin tutarl?l??? 3-Alanlar ve d?zeyler dahilinde meslek tercihlerinin tutarl?l???

71 4. BOYUT:

4. BOYUT:

zelliklerin Billurla?mas?

1- ?l??len ilgilerin kristalle?me derecesi 2- ?lgi olgunlu?u (ilgilerinde tutarl?l?k) 3- ?al??ma/i? yapmaya kar?? g?d?lenme 4- ?? de?erlerinin belirginle?me derecesi 5- ?al??ma ve i?in insan ya?am?nda sa?lad??? ekonomik, sosyal ve psikolojik doyumlar? kabul etme (kavrama) 6- Se?me ve planlama sorumlulu?unun kabullenilmesi (?stlenme) 7- Meslek se?iminde ba??ms?zl?k

72 5. BOYUT: Meslek Tercihlerinde Ak

5. BOYUT: Meslek Tercihlerinde Ak

lc?l?k

1- Yetenek ve tercihler aras?nda uyu?ma 2- ?l??len ilgiler ile tercihler aras?nda uyu?ma 3- Yetenek d?zeyi, ?l??len ilgiler ve meslek d?zeyi aras?nda uyu?ma 4- Tercihlerin sosyo-ekonomik a??dan eri?ilebilirli?i (ko?ullar?na uygunlu?u)

73 Orta??retim D

Orta??retim D

neminde Mesleki Rehberli?in Ama?lar?

1. Lisedeki programlar i?inden kendine uygun bran??/dal? se?mesine, kendi ilgi ve yeteneklerine uygun se?meli dersleri ve ders d??? etkinlikleri se?meleri. 2. Kendi ilgi, yetenek, ?zellik ve ko?ullar?na uygun ?st ??renim alternatifleri hakk?nda bilgi edinmeleri. 3. Kendi ilgi, yetenek ve ?zelliklerine uygun meslek/i? alternatifleri ve ko?ullar? hakk?nda do?ru ve ge?erli bilgiler edinmeleri. 4. E?itsel ve mesleki kararlar?n? uygulanabilirlik ve kendine uygunluk a??s?ndan ger?ek?i olarak de?erlendirebilmeleri.

74 Orta??retim D

Orta??retim D

neminde Mesleki Rehberli?in Ama?lar?

1. Lisedeki programlar i?inden kendine uygun bran??/dal? se?mesine, kendi ilgi ve yeteneklerine uygun se?meli dersleri ve ders d??? etkinlikleri se?meleri. 2. Kendi ilgi, yetenek, ?zellik ve ko?ullar?na uygun ?st ??renim alternatifleri hakk?nda bilgi edinmeleri. 3. Kendi ilgi, yetenek ve ?zelliklerine uygun meslek/i? alternatifleri ve ko?ullar? hakk?nda do?ru ve ge?erli bilgiler edinmeleri. 4. E?itsel ve mesleki kararlar?n? uygulanabilirlik ve kendine uygunluk a??s?ndan ger?ek?i olarak de?erlendirebilmeleri.

75 5. D??

5. D??

nd??? ?st ??renim ve meslek alternatifleri a??s?ndan kendi g??l? ve s?n?rl? y?nlerinin fark?nda olmalar?. 6. Mesleki karar vermede ki?isel de?erlerin (?nceliklerin) ?nemini kavramalar?. 7. Mesleki kararda bizi s?n?rlayan etkenleri (?lkedeki e?itim-i? olanaklar?, b?lgesel farkl?l?klar, bireysel ?zellikler vb.) dikkate almalar?. 8. ?niversite s?nav?na haz?rlanmalar?.

76 9. Liseden sonra i

9. Liseden sonra i

ya?am?na at?lacaklar i?in i? olanaklar? ara?t?rma, i?e girme ve yerle?meleri. 10.-Yapt??? se?im/ald??? kararlar? ger?ekle?tirmede bireysel sorumluluklar?n? kabul etme ve ?stlenmeleri. 11. Mesleki sorumluluklar?n getirece?i stresleri, i? ya?am?n?n g??l?klerini anlamalar?. 12. Mesleki kararlar?n aileyi de i?ermesine ?al??ma, ??kabilecek ?at??malar? ?nleme, uzla?malar?na yard?m.

77 Orta??retim D

Orta??retim D

neminde Yap?labilecek Mesleki Rehberlik Etkinlikleri

AMA?: KARAR VERME VE PROBLEM ??ZME BECER?LER?N? ??RENME 1) Bir ama? belirleme, buna y?nelik bir plan yapma ve plan? uygulamada ?nemli olan ki?isel fakt?rleri tart???n?z 2) K???k gruplar i?inde plan yapma, ya?amda ba?ar?l? olman?n yollar?, kazananlar ve kaybedenler, ya?am?m?zdaki yak?n ve uzak hedefler gibi konular? 3) E?itsel ve mesleki kararlar?nda bilgi almak i?in kimlere ve nerelere ba?vurabileceklerini ara?t?rmalar?n? isteyiniz. .

78 4) Otobiyografi yazd

4) Otobiyografi yazd

r?n. ?steklilere s?n?fta okutun ve ki?isel ?zellikleri ile karar verme becerisi aras?ndaki ili?kileri 5) Karar verme s?reci a?amalar?n? tart???n ve ilgili bir uygulama yapmalar?n? isteyiniz (Ek. 6). 6)Bir veya birka? meslek eleman?yla g?r??me yaparak mesleki kararlar?n? nas?l verdiklerini ve sonu?lar?n? ??renmelerini isteyiniz. S?n?fta izlenimlerini payla??n?z

79 AMA?: MESLEKLER

AMA?: MESLEKLER

?NCELEME VE MESLEK? TERC?H?N? BEL?RLEME

1- ?lgi duydu?u ve d???nd??? meslekleri listelemelerini isteyiniz. 2- Bu meslekleri ara?t?rmalar?n?, gerekli bilgileri toplamalar?n? isteyiniz (gerektirdi?i nitelikler, ?n ko?ullar, ?al??ma ortam?, kazan?, e?itim vb. 3- Kendi ?zellikleri ve ko?ullar? a??s?ndan inceledi?i meslekleri yeniden de?erlendirmelerini isteyiniz. 4- Mesleki kararlar?n? (varsa) rehberlik uzman? ile ve aileleri ile birlikte g?zden ge?irmelerini isteyiniz. 5- Meslek tercihine ba?l? olarak yapacaklar? haz?rl?klar? planlamalar?n? isteyiniz.

80 AMA?:

AMA?:

ALI?MA ALI?KANLIKLARI VE ??B?RL??? YAPMA BECER?LER?N? GEL??T?RME

1)??rencilerden baz? meslek elemanlar?n? g?zlemleyerek o meslek i?in gerekli becerileri ve ?al??ma al??kanl?klar?n? saptamalar?n? isteyin ve s?n?fta tart???n?z. 2)??veren ve ?al??an?n birbirinden beklentilerini kar??la?t?rmalar?n? isteyiniz. 3)Farkl? performans g?steren elemanlara i?verenin nas?l davranaca??n? canland?rmalar?n? (role-playing) sa?lay?n?z. 4)G?revine s?rekli gecikerek gelen veya s?k s?k gelmeyen bir eleman?n durumunu ve sonu?lar?n? tart???n?z.

81 AMA?: K

AMA?: K

??SEL-SOSYAL BECER?LER? OLU?TURMA VE GEL??T?RME

1)??rencilerden halen yapmakta olduklar? rolleri listelemelerini isteyiniz (??renci, evlat, arkada? vb.). Gelecekteki rollerinin neler olaca??n? tan?mlamalar?n? ve k???k gruplarda tart??malar?n? isteyiniz (e?, ana-baba, i? 2)Filmlerde, reklamlarda cinsiyet rollerine ili?kin kal?p yarg?lar? tart???n?z. ??/meslek ya?am?na bu durumun nas?l yans?d???n? ve sonu?lar?na dikkat ?ekiniz. 3)Gazete ve dergilerden kestikleri resimlerle toplumda belli sosyal rollere uygun davran??lar ve giyim bi?imine ili?kin alg?lar? tart???n?z. 4)?? ya?am?nda ba?ar?ya g?t?r?c? ki?isel ve sosyal becerilerin neler olabilece?ini tart???n?z (i?birli?i yapma,...

82 AMA?: YA

AMA?: YA

AM TARZI VE BO? ZAMAN ETK?NL?KLER? ?LE MESLEK TERC?H? ?L??K?S?N? KURMA

1) Bo? zaman etkinliklerinin ?nemini tart???n?z. Mesleki tercihlerine y?nelmede bu etkinliklerin rol? oldu mu? Nas?l? 2) Ho?land?klar? bo? zaman etkinliklerini listelemelerini isteyiniz. Hangi meslekler bu etkinlikler i?in gerekli zaman? sa?layama uygundur? Hangi meslekler de?il? Tart???n?z. 3) Ho?land?klar? etkinlikler ile ilgili bro??r ve bilgi toplamaya y?neltiniz. Gelecekte bu alanda neler yapmak istediklerini 4) De?erlerimizin mesleki kazan?m?z? nas?l etkiledi?ini tart???n?z. ?nem verdikleri ?? de?eri ifade etmelerini ve bunlar? tercih ettikleri ?? meslekle kar??la?t?rmalar?n? 5)??rencinin ya?am tarz? kavram?n?n i?/meslek sorumluluklar?,, aile ?evresi ve g?revleri ile yapmay? planlad??? b?t?n projelerinin bir uyu?ma/uzla?ma i?inde olmas?n?n ?nemini kavramas? i?in tart??ma a??n?z, ?rneklendiriniz.

83 AMA?:

AMA?:

? ARAMA VE ?? BULMA YOLLARINI ??RENME

1) ?? arama ilanlar?n?n hangi gazete ve dergilerde oldu?unu ara?t?rmalar?n? ve s?n?fa getirmelerini isteyiniz. 2) ?? ve i??i bulma kurumunun i?e y?neltme ve yerle?tirme konusunda yapt??? hizmetleri ara?t?rmalar?n? isteyiniz. 3) Bir i? ilan?na uygun olarak i? veren acentaya gidip ko?ullar? ??renmek i?in g?r??me yapmalar?n? isteyiniz. Ya?ant?lar? s?n?fta payla??n?z. 4) ?? ilanlar?ndaki e?ilimleri saptamalar?n? ve hangi alanlarda hangi ?zelliklerin daha ?ok arand???n? tart???n. 5) Bir i? g?r??mesi nas?l yap?l?r, ba?vuru dilek?esi nas?l yaz?l?r, ?zge?mi? nas?l haz?rlan?r? Bunlarla ilgili uygulamalar yap?n?z.

84 Mesleki Rehberlikte

Mesleki Rehberlikte

?rencileri Tan?ma

En iyi meslek, bireyin ?zellik ve ko?ullar?na en uygun olan, onu en ?ok tatmin edecek ve t?m yetenek ve kapasitesini kullanarak kendini ger?ekle?tirebilece?i meslektir. O nedenle ?nce kendimizi ?ok iyi tan?mam?z gerekir. ??te ??retmenin g?revi ??rencileri tan?yarak onlar?n kendilerini tan?malar?na yard?mc? olmak, kendi ?zellikleri hakk?nda fark?ndal?k derecelerini y?kseltmektir.

85 Mesleki Rehberlikte

Mesleki Rehberlikte

?rencileri Tan?mada Gerekli Bilgiler

1- Bireyin fiziksel ?zellikleri. 2- Ki?isel nitelikleri: Ki?ilik yap?s?, karakter, huy ve miza?, benlik tasar?m?, duygusal olgunluk d?zeyi,. 3- Akademik (genel) yetenek. 4- ?zel yetenekler: resim, m?zik, spor vb. alanlarda. 5- ?lgileri: Hangi alanlara ve etkinliklere ilgi duydu?u. 6- Okul ve okul-d??? ya?ant?lar?: Okulda ba?ar?l? ve ba?ar?s?z oldu?u alanlar, sosyal etkinliklere kat?l?m, ?zel becerileri. 7- Ailesel durumu: Ailenin sosyo-ekonomik ve k?lt?rel d?zeyi.

86 Unutulmamal

Unutulmamal

d?r ki ??retmenin e?itim sistemindeki ?nemli bir rol?, ??renciye g??l? ve s?n?rl? y?nlerini, ilgi ve yeteneklerini ortaya koymas?, tan?mas? ve geli?tirmesine yard?mc? olmakt?r. ??retmenin ??renciyi tan?mada en ?ok kullanabilece?i teknik g?zlem dir.

87 ??rencinin Yetenek ve

??rencinin Yetenek ve

lgilerini De?erlendirme ?l??tleri

1-Ba?ar?y?/Yetene?i De?erlendirmede G?z ?n?ne Al?nabilecek ?l??tler 2- Bir Derse Kar?? ?lgiyi De?erlendirmede G?z?n?ne Al?nabilecek ?l??tler

88 Ba?ar?y

Ba?ar?y

/Yetene?i De?erlendirmede G?z?n?ne Al?nabilecek ?l??tler

1. Konu ile ilgili terimleri, tarihleri, tan?mlar? belleyebilme. 2. Daha ?nce bilinen bir kavram veya olgunun, yeni ??renilen bir kavram veya olgu ile ili?kisini kurabilme. 3. Belli bir olay?n artmas? veya azalmas? ile olabilecek geli?meleri tahmin etme. 4. Bir kavram? ?rneklendirebilme. 5. Bir konu alan?nda ??renilen bir kural? veya bir ili?kiyi kullanarak g?nl?k ya?amdaki bir problemi ??zebilme.

89 6. Daha

6. Daha

nce benzeri s?n?fta ??z?lm?? veya tart???lm?? bir problemi ??zebilme 7. Konu ile ilgili ilke ve kavramlar? kullanarak, bir soruna ??z?m ?nerileri ?retebilme. 8. Bir olay?n nedenlerini analiz edebilme. 9. ?zg?n fikirler ortaya atabilme. 10. Bir olay?n sonu?lar?n? tahmin edebilme.

90 Bir Derse Kar

Bir Derse Kar

? ?lgiyi De?erlendirmede G?z ?n?ne Al?nabilecek ?l??tler

1- Derste anlamad??? bir k?sm?n yeniden anlat?lmas?n? isteme. 2- Bir derste anlat?lan konu hakk?nda daha ayr?nt?l? bilgi isteme 3- ?devleri zaman?nda g?sterme 4- ?devlere ?zen g?sterme 5- Derste tart??ma konusu ortaya atma ve tart??malara kat?lma

91 6- Konu ile ilgili

6- Konu ile ilgili

?renme ortam?n?n haz?rlanmas?nda ??retmene yard?m etmeye istekli olma 7- Ders kitab? d???nda ba?ka kaynaklara da ba?vurma 8- ??retmenin eksi?ini veya hatas?n? farkedebilme 9- Ders materyalini yan?nda bulundurma ve derse haz?rl?kl? gelme 10- Derste ?nemli noktalar? kaydetme

92 Meslekleri

Meslekleri

nceleme

?kinci a?ama, gencin ?e?itli meslekleri tan?mas? i?in yard?m etmektir. ??nk? birey kendini ne kadar iyi tan?rsa tan?s?n, meslekler hakk?nda do?ru ve yeterli bilgiye sahip de?ilse uygun bir mesleki se?im yapamaz.

93 Bir Meslek

Bir Meslek

le ?lgili Bilinmesi Gereken Bilgiler

1. Mesle?in gerektirdi?i faaliyetler, yap?lan i?in ?zellikleri... ??te gereken sorumluluklar, g?revler, g??l?kler nelerdir? Bu meslek ne gibi etkinlikleri kapsamaktad?r?.. 2. ?al??ma ortam? ve ko?ullar?? 3. Bu meslekte ?al??anlarda aranan nitelikler Ya?, cinsiyet, boy, a??rl?k, duyu organlar?n?n hassasl??? gibi nitelikler 4. Mesle?e haz?rlanma ve giri? nas?l olmaktad?r? Meslek nas?l bir e?itim gerektiriyor? E?itimi veren kurumlar, s?resi, 5. Meslekte ilerleme ve kazan? durumu vb. Mesle?in ba?lang??taki kazan? ve stat?s? nas?ld?r?, Emeklilik ko?ullar? nas?ld?r?

94 Bu bilgilerin nerelerden ve nas

Bu bilgilerin nerelerden ve nas

l sa?lanabilir

Mesleklerle ilgili bas?l? malzemelerin toplanmas? (?e?itli kurumlar/ meslekler hakk?nda yaz?lm?? katalog, kitap, dergi, bro??r vb. ??yerlerine ziyaret, g?zlem ve incelemeler Meslek elemanlar? ile g?r??me, konferanslar K?sa s?reli i? tecr?besi (yar?m g?nl?k veya hafta sonlar? o i?yerinde ?al??ma, ya da izne ba?l? deneme ?al??malar?) ??rencilerden meslek inceleme gruplar? olu?turarak ara?t?rma yapma Meslek seminerleri ?? ve ???i Bulma Kurumu, Meslek Rehberlik Merkezinden yararlanma

95 Mesleki Rehberlik Hizmetlerinde Bilgisayarlardan Yararlanma

Mesleki Rehberlik Hizmetlerinde Bilgisayarlardan Yararlanma

1- Bireyin kendini tan?mas?, kendi psikolojik d?nyas?n? anlamas? (?zellikleri, ilgi ve yetenekleri, s?n?rl?l?klar? vb.) 2- ?? ve meslek d?nyas?n? tan?ma- 3- Se?enekleri geli?tirme, tercihleri belirleme ve karar verme 4- Plan yapma, haz?rl?k ve y?r?tme

B?REY?N YA?AMINDAK? GEL???M ALANLARI
http://900igr.net/prezentacija/bez_uroka/breyn-yaamindak-gelm-alanlari-236399.html
c

23686

1
900igr.net > > > B?REY?N YA?AMINDAK? GEL???M ALANLARI