Без темы
<<  Г.Краснокаменск Габбе город мастеров урок  >>
Г.Тукайны
Г.Тукайны
Халык мо
Халык мо
Б?ек шагыйребез –Габдулла Тукайны
Б?ек шагыйребез –Габдулла Тукайны
Габдулла Тукай 1886 елны
Габдулла Тукай 1886 елны
Азмы какканны в
Азмы какканны в
Габдуллага
Габдуллага
Ятимне Сасна мулласы
Ятимне Сасна мулласы
С?гъди абзый
С?гъди абзый
Габдулла Ф
Габдулла Ф
С??д?г
С??д?г
Айрылып китс
Айрылып китс
«Печ?н базары, яхуд Я
«Печ?н базары, яхуд Я
Сау бул инде, хуш, б
Сау бул инде, хуш, б
Тукай Казанга кил
Тукай Казанга кил
Золым Ф
Золым Ф
К?пт?нн
К?пт?нн
Тукай Клячкин хастахан
Тукай Клячкин хастахан
Музейлар:
Музейлар:
Кушлавычта Тукаевлар музей–йорты Музейны
Кушлавычта Тукаевлар музей–йорты Музейны
Казанда Габдулла Тукай
Казанда Габдулла Тукай
Уральскида Габдулла Тукай музее Музейны
Уральскида Габдулла Тукай музее Музейны

Презентация: «Г.Тукайны? тормышы ??м и?аты». Автор: . Файл: «Г.Тукайны? тормышы ??м и?аты.pptx». Размер zip-архива: 8409 КБ.

Г.Тукайны? тормышы ??м и?аты

содержание презентации «Г.Тукайны? тормышы ??м и?аты.pptx»
СлайдТекст
1 Г.Тукайны

Г.Тукайны

тормышы ??м и?аты

Г.Тукайны? тормышы ??м и?аты

2 Халык мо

Халык мо

ы – сине? мо?ы? булды Халык к??еле, сине? к??еле?. Ил гомере, халык гомере кебек Озын булыр, шагыйрь, гомере?. Ш. Галиев

3 Б?ек шагыйребез –Габдулла Тукайны

Б?ек шагыйребез –Габдулла Тукайны

тууына 125 ел

4 Габдулла Тукай 1886 елны

Габдулла Тукай 1886 елны

14(26) апреленд? элеккеге М??г?р волосте, х?зерге Арча районы, Кушлавыч авылында мулла гаил?сенд? д?ньяга килг?н.

Тау башына салынгандыр безне? авыл, Бер чишм? бар, якын безне? авылга ул; Авылыбызны? ямен, суы т?мен бел?м , Шу?ар к?р? с?ям ?аным, т?нем бел?н. Ходай шунда ?ан бирг?н, мин шунда туган, Шунда ??в?л Коръ?н аятен укыган; Шунда белдем р?с?лемез М?х?мм?тне, Ничек михн?т, ??фа к?рг?н, ничек торган. Ист?н чыкмый монда минем к?рг?нн?рем, Шатлык бел?н уйнап гомер с?рг?нн?рем; Абый бел?н берг?л?шеп, кара ?ирне Сука бел?н ертып-ертып й?рг?нн?рем. Бу д?ньяда, б?лки, к?п-к?п эшл?р к?рем, Билгесездер – кая ташлар бу т?къдирем; Кая барсам, кайда торсам, нишл?с?м д?, Х?теремд? м??ге калыр туган ?ирем. “Туган авыл”

5 Азмы какканны в

Азмы какканны в

сукканны к?т?рдем мин ятим?! Азрак ?стерде сыйпап тик ма?лаемнан милл?тем.

Кушлавыч, 1886,1894

?чиле 1890,1892,1911

Кырлай, 1892-1894

Петербург,1912

Сасна, 1889

Троицк, 1912

Казан 1890-1892, 1907, 1912-1913

Уральск, 1894-1907

Сембер губернасы, Гурьёвка, 1908

Уфа, 1912

Нижний Новгород,1908

Астрахань,1911

6 Габдуллага

Габдуллага

ти-?ни назы к?рерг? насыйп булмый: ул д?ньяга кил?г? биш ай да ?тми, ?тисе М?х?мм?тгариф августны? 29 ында 44 яшенд? вафат була. Анасы М?мд?д?г?, каен атасы карт х?зр?т ?лг?нн?н сон, атасы Зинн?тулла карт йортына ?чилег? кайтып егылудан башка чара калмый. Сасна авылыннан аерылып чыккан К?чк?н Сасна мулласы Шакир яучы ?иб?р?. Булачак шагыйрь Кушлавычка, Ш?риф? карчык кулына эл?г?.

“Кечкен? Тукай” Художник Х.-М. Казаков

Тукайны? “Исемд? калганнар”ында: “... Мин бу карчык хан?сенд? кадерсез, артык бер бала булганлыктан, ул мине, ?лб?тт?, т?рбиял?? т?гел, яшь балаларны? и? мохта? булдыклары ачык й?зне д? к?рс?тм?г?н», - диелг?н.

7 Ятимне Сасна мулласы

Ятимне Сасна мулласы

чилег?, Зинн?тулла йортына кайтара. “?ги ?бине? алты к?г?рченн?ре эченд? мин бер ч??к? булганга, мине ?ыласам – юатучы, ирк?л?ним дис?м – с?юче, ашыйсым-эч?сем килс? – кызганучы бер д? булмаган, мине этк?нн?р д? т?ртк?нн?р”. Зинн?тулла абзый оныгын асрарга бир? ?чен Казанга озатырга м??б?р була. Казанны? М?х?мм?тв?ли диг?н бер ??н?рче агай б?л?к?й Габдулланы Печ?н базарыннан асрау бала итеп ?ен? алып кайта.

Бераздан ?нисе Габдулланы ?з янына алдыра. К?чк?н Сасна авылында “биш минутлык т?ш шикелле ген?” р?х?т татып калырга насыйп була Габдуллага.

“К?з яше? д? кипмич? егълап вафат булган ?ни! Гаил?сен? ?и?анны? ник китерде? ят кеше?!”

Зинн?тулла йорты

ХХ гасырда Печ?н базарында с??д? лавкасы интерьеры

8 С?гъди абзый

С?гъди абзый

ене? эчке к?ренеше

М?х?мм?тв?ли абзый бел?н Газиз? апа Габдулланы ике еллап т?рбиял?г?нн?н со? икесе берьюлы авырый башлыйлар да: “Без ?лс?к, бу бала кем кулына кала, ичмасам, авылына кайтарыйк”, - дип, аны ян?д?н ?чилег? ?иб?р?л?р; ? ?чилед?н аны 1892 елны? июнь аенда Кырлайны? С?гъди абзый ?зен? т?рбияг? ала.

Габдулла бала вакытында яш?г?н С?гъди абзый йорты

9 Габдулла Ф

Габдулла Ф

тхерахман мулланы? остабик?сен? й?реп, «Иман шартын»нан х?рефл?р, и?екл?р ?йр?н?. Х?бибрахман х?лф? ??м, со?га табарак, Ф?тхерахман мулланы? ?зенн?н «??фтияк», «Б?д?вам», «Кисекбаш» кебек дини эчт?лект?ге д?реслекл?рне укый башлый. Кырлай булачак шагыйрь хатир?л?рен? и? якын яклары бел?н кереп кала, атаклы “Ш?р?ле”, «Су анасы» кебек ?киятл?рене? нигезен т?шкил ит?.

«Ш?р?ле поэмасына иллюстрация" . Художник Б. ?льменов. 1966 г.

«Су анасы» ?киятен? иллюстрация . Художник Т. Хазиахметов. 1982 ел.

10 С??д?г

С??д?г

р Гали?сгар Госманов йорты

1894 нче елны? ахыры, 1895 елны? башларында, ?тисе бел?н бертуган апасы Газиз? ??м с??д?г?р ?изн?се Гали?сгар Госмановлар Тукайны Уральскига алдыралар. Уральскига кит?р алдыннан ул Кушлавычта туганнарында бер ай чамасы яши. 1895-1906 елларда Тукай Мотыйгулла Т?хф?туллин м?др?с?сенд? укый ??м м?г?ллим булып эшли. М?др?с?д? укыганда язган ?йр?нчек шигырьл?рне? сакланып калганнарыннан берсе - н?зир В?лиулла Х?мидуллин турындагы шигырь: Исеме аны? В?лиулла,дим?к, улыр ??лия, Хамие дине М?х?мм?т ??м х?бибе ?нбия .......................................................................... 1896-1899 елларны Габдулла м?др?с? каршында ачылган рус м?кт?бенд? д? укый. 1905 елны? язында рус теленд? чыга торган «Уралец» газетасы типографиясен? х?реф ?ыючы булып эшк? кер?.

Г.Тукай укыган ?ч класслы русча м?кт?п бинасы.

11 Айрылып китс

Айрылып китс

м д? синн?н гомремне? та?ында мин, И Казан арты! Си?а кайттым с?еп тагын да мин Г. Тукай

«Болгар» номерларында Г.Тукай яш?г?н 40 нчы б?лм?не? эчке к?ренеше

Тукай Казанга кайту бел?н, “?льислах” газетасыны? хезм?тк?ре булып кит?. 1908 ел башында Тукай “Сарай” кунакхан?сен?н “Болгар” кунакхан?сен? к?ч?. Габдулла Тукай «Печ?н базары, яхуд Я?а Кисекбаш” поэмасын шунда язган.

12 «Печ?н базары, яхуд Я

«Печ?н базары, яхуд Я

а Кисекбаш” поэмасы, 1908.

... Чын к??ел берл?н кыйла ??ркем дога: “И ходаем, бир Кар?хм?тк? м?д?т, Ушбу юлда бир а?ар к?ч ??м с?л?т?”

Художник Г. Арсланов. 1926

13 Сау бул инде, хуш, б

Сау бул инде, хуш, б

хил бул, и минем торган ?ирем, Мин болай, шулай ит?м дип, т?рле уй корган ?ирем, Хуш, гомер итк?н ш???р! Инде еракта калдыгыз, А?! Таныш йортлар, т?мам к?зд?н д? сез югалдыгыз... “Пар ат”

1906 елны ?д?би “?лгасрел-??дит” ??м сатирик “Уклар” журналларында корректор, х?реф ?ыючы, килг?н материалны редакциял?? бел?н ш?гелл?н?. “Фикер” газетасыны? 1907 ел, 6 январь санында Тукайны? “Т?ш к?рдем” памфлеты басылган. 1907 елны? февраленд? демонстрациял?рд? катнашып, типография эшч?нлеген д? забастовкага ?нд?г?не ?чен эшт?н куыла. 1907 елны? сентябрь ахырында Тукай Казанга юл тота.

Г.Тукайны? Уральскида типографияд? эшл?г?н вакытында т?шк?н фотор?семе. 1905.

14 Тукай Казанга кил

Тукай Казанга кил

г? «?л-ислах» газетасында, «Яшен» журналында актив катнаша башлый. Я?а дуслар да табыла:Ф. ?мирхан, Х. Ямашев,К.Б?кер, В.Б?хтияров, Г. Камал, С.Рахманколый, Г.Кол?хм?тов, со?рак С.С?нч?л?й. Тукай балалар ?чен “Я?а кыйра?т”, “К??елле с?хиф?л?р”, “Балалар к??еле” кебек д?реслекл?р ??м шигырь китаплары бастырып чыгара. 1910 елны? башында журналист ?хм?т Урманчиев редакторлыгында сатирик журнал «Ялт-Йолт» чыга башлый. Тукай “Яшен”, “Ялт-Йолт” журналларын чыгаруда т?п рольне уйный. Ул ш???рне? и?тимагый эшл?ренд? актив катнаша.Тукайны? социаль характердагы бик к?п шигырьл?ре либераль юн?лешт?ге «Йолдыз»да басыла. Социаль-с?яси эчт?лекле «Х?рм?тле Х?с?ен ядкяре», «К?зге ?илл?р» кебек и? к?чле шигырьл?рене? бу газетада басылуы шулай уйларга нигез бир?.

Г.Тукай. Ф. ?мирхан, Г. Кол?хметов, Ф. Кол?хметов

15 Золым Ф

Золым Ф

кыйрь кеше! Кемн?р си?а иман таккан? Т?зкир??? м?слим диеп игълан таккан? Кемн?р сине намаз диеп, с??д? диеп, Юкка тузанлы м?с?етл?рд? аунаткан?- Тагып си?а иярченлек с?фал?тен, Корал итеп й?рет?л?р ???ал?тен. Гуа?лыклар бир?се? син, “?ш?аде” дип, Син ни белде?? Кемг? м?къб?л ш??ад?те?? Мескен ф?кыйрь, иркен сулыш та алмыйсы?, А?-ва?ы?нан ?ичбер вакыт бушанмыйсы?; К?чл?? сине сарих золым иман бел?н: Ирт?г? ач ?лм?м дип т? ышанмыйсы?.

Кайвакытта, Казан атмосферасында эче пошып, Тукай с?ях?тк? чыгып кит?: Т?б?н Новгородка М?к?р?? ярминк?сен? барып кил?; Сембер губернасында Гурьевка фабрикасында була; ?стерханга С?гыйть Р?миев янына кунакка бара. Ш???рд? булганда да гел х?р?к?тт?: ?ле «Ш?рык клубы»нда концертта катнаша, ?ле «М?х?мм?дия» ш?кертл?ре алдында чыгыш ясый, Крестовниковлар заводы бел?н таныша. 1911 елны? ахыры — 1912 елны? башында ?чилед? яш?п ала, авыл халкыны? авыр, газаплы тормышын чагылдырган ?с?рл?р яза.

?чилед? ?нисе бел?н бертуган абыйсы К?бир ?миров йорты. 1913 елларда алынган фотор?сем.

16 К?пт?нн

К?пт?нн

н килг?н ?пк? авыруы к?нн?н-к?н к?ч?я. 1912 елны ул Уфа, Петербург, Троицк ш???рл?рен? с?х?тл?р ясый, дусларыны? ки??шен тотып, с?лам?тлеген кайгырта башлый.

1912 елны? ??енд? Ф.?мирхан бел?н берг?л?п я?а ?д?би-с?нгать журналы чыгарырга ниятл?н?л?р. Моны? нашире итеп шул заманны? алдынгы фикерле укымышлысы ?хм?тг?р?й Х?с?нине к?ндер?л?р. Х?с?нил?рне? Аккош к?ле янындагы дачасында мондый карар кабул ител?: журналны «А?» дип исемл?рг?. Тукай аны? беренче саны ?чен махсус шигырь яза.

?тте инде, дустларым, ул ?тк?н эш, ни булса ул; Инде эшлик саф, ачык к?зл?р бел?н, чын а? бел?н.

Троик ш???ренд? Габдрахман Рахманкулов йорты. Еымызга барышлый Тукай шушы йортта бер кич кунып чыга

Петербургны? Казанская (х?зерге Плеханов) урамындагы 5 номерлы йорты. 1912 елны? язында Г.Тукай бу йортта атнадан артык яши.

Уфада “Сабах” к?тепхан?се. Г.Тукай монда 1912 елны? 16-18 апрелен? кад?р яши

17 Тукай Клячкин хастахан

Тукай Клячкин хастахан

сенд?.1913 ел 14 апрель

1913 елны? 26 нчы февральд? Тукай Клячкин шифахан?сен? кер?. Аны? и? со?гы шигырьл?ренд? кат-кат Лев Толстойга м?р???гать ит?е, Ши?абетдин М?р?ани ш?хесе турында язуы,«Уянгач беренче эшем», «Юбилей м?н?с?б?те бел?н», «Ике ихтар» кебек публицистикасы ??м «Олугъ юбилей м?н?с?б?те бел?н халык ?мидл?ре», «Суык» шигырьл?ре — чын м?гън?сенд? шедеврлар. Коръ?ни К?римне? «Наср» с?р?сен шигъри т?р?ем? итеп («Т?фсирме? Т?р?ем?ме?») Тукай ?зене? Алла? Т?гал?г? бирелг?н ихлас м?селман булуын раслап чыга.

1913 елны? 15 апреленд? (иске стиль буенча 2 апреле) б?ек шагыйрь Габдулла Тукайны? гомере ?зел?. Казан ш???рене? б?ген Островский исеме бел?н й?ртелг?н урамындагы больницадан Тукайны Я?а бист? зиратына озаталар.

Габдулла Тукай кабере Фото

18 Музейлар:

Музейлар:

Кырлайда Г.Тукай Д??л?т ?д?би–мемориаль музей комплексы Музей адресы: Татарстан, Арча районы,Я?а Кырлай авылы,?з?к урам,4. Музей директоры – ТР атказанган м?д?ният хезм?тк?ре Т?лгать Кави улы Гом?ров. Тел./факс: 8 (84366) 5–67–16, 5–67–10.

19 Кушлавычта Тукаевлар музей–йорты Музейны

Кушлавычта Тукаевлар музей–йорты Музейны

адресы: Татарстан, Арча районы, Кушлавыч авылы. Тукаевлар музей–йортыны? м?дире – Л?йл? М?нир кызы М?х?мм?тшина. Тел.: 8 (84366) 5–04–82. Тукаевлар музей–йорты Г.Тукай Д??л?т ?д?би–мемориаль музей комплексы филиалы булып тора.

Тукай ?тисене? кабере

20 Казанда Габдулла Тукай

Казанда Габдулла Тукай

д?би музее Музейны? адресы: 420022, Республика Татарстан,Казан ш???ре,Тукай урамы,74. Тел.: (843) 293-1750, 293-1766

21 Уральскида Габдулла Тукай музее Музейны

Уральскида Габдулла Тукай музее Музейны

адресы: Уральск ш???ре, Тайманов (Орджоникидзе) урамы, 57. E-mail: marat_bagaut@mail.ru

«Г.Тукайны? тормышы ??м и?аты»
http://900igr.net/prezentacija/bez_uroka/g.tukajny-tormyshy-m-iaty-132904.html
cсылка на страницу

Без темы

23687 презентаций
Урок

Без урока

1 тема
Слайды
900igr.net > Презентации по > Без темы > Г.Тукайны? тормышы ??м и?аты