Без темы
<<  Галина уланова сценический костюм Галия кайбицкая на татарском  >>
Презентация На тему:Гали
Презентация На тему:Гали
Генеалогия Жомагула
Генеалогия Жомагула
Галиакбар Камалетдинов (1849-1921)
Галиакбар Камалетдинов (1849-1921)
Габдулла Камал I (1893-1933)
Габдулла Камал I (1893-1933)
Габдрахман Камал II (1896-1948)
Габдрахман Камал II (1896-1948)
Зайнаб Камалова (1899-1977)
Зайнаб Камалова (1899-1977)
Галиасгар Камал (1879-1933)
Галиасгар Камал (1879-1933)
Галиасгар Камал (1879-1933)
Галиасгар Камал (1879-1933)
Татарский академический театр имени Г.Камала
Татарский академический театр имени Г.Камала
Потомки Галиасгара Камала
Потомки Галиасгара Камала
Фаик Камалетдинов (1919-41)
Фаик Камалетдинов (1919-41)
Гаухар Камалова (1922-90)
Гаухар Камалова (1922-90)
Анас Камалетдинов (1908-78)
Анас Камалетдинов (1908-78)
Мухамед Камалов (1914-93)
Мухамед Камалов (1914-93)
Наиль Камалов (1940)
Наиль Камалов (1940)
Айрат Камалов (1963)
Айрат Камалов (1963)
Аида Камалова (1973)
Аида Камалова (1973)
Гали?сгар Камалны
Гали?сгар Камалны
Тормыш юлы
Тормыш юлы
1905 ел революциясе Г.Камалны
1905 ел революциясе Г.Камалны
1914-1917 еллар арасында Г.Камал, газетадагы журналистик эшч
1914-1917 еллар арасында Г.Камал, газетадагы журналистик эшч
“Беренче театр” (1908)
“Беренче театр” (1908)
В?ли инде к
В?ли инде к
Мен?, ни
Мен?, ни
Язучыны
Язучыны
1911
1911
?зл?ренд
?зл?ренд
Г.Камалны
Г.Камалны
“Банкрот”
“Банкрот”
Моннан со
Моннан со
Бер кешег
Бер кешег
Мен? Г
Мен? Г
Шундыйлардан мен
Шундыйлардан мен
Ярд?мче персонажлар арасында Доктор образына шактый
Ярд?мче персонажлар арасында Доктор образына шактый

Презентация на тему: «Галисгар Камал». Автор: . Файл: «Галисгар Камал.pptx». Размер zip-архива: 6715 КБ.

Галисгар Камал

содержание презентации «Галисгар Камал.pptx»
СлайдТекст
1 Презентация На тему:Гали

Презентация На тему:Гали

сгар Камал

2 Генеалогия Жомагула

Генеалогия Жомагула

Материалы подготовлены И.Г. Камалом

Фотогалерея

Тазетдин род.1822г.

3 Галиакбар Камалетдинов (1849-1921)

Галиакбар Камалетдинов (1849-1921)

Родовое гнездо Камалов на улице Сафьян, 14. До 1969г. здесь жил внук Галиакбара Камалетдинова Искандер Камал с семьей.

Галиасгар

Марьям

Габдулла

Маугыйза Камалетдинова

Галиакбар Камалютдинович Камалетдинов

Габдрахман

Зайнаб

Бибигалима

Сын Камалютдина. Родился в дер. Сикертань, жил в Казани, был кустарем, занимался выделыванием мехов и кож. С женой Маугыйзой (Хафизуллиной) (1844-1936) произвел на свет шестерых детей: Галиасгара, Габдуллу, Габдрахмана, Бибигалиму, Марьям и Зайнаб.

Фотогалерея

Родословная Камалов

Генеалогия Жомагула

4 Габдулла Камал I (1893-1933)

Габдулла Камал I (1893-1933)

Сын Галиакбара Камалетдинова и Маугыйзы. Родился в Казани, зарегистрирован в Султановской мечети. Один из основоположников татарского профессионального театра. Начинал артистическую карьеру в первой татарской театральной труппе «Сайяр» в 1912-17г.г.

1-я жена Фатыма Камал

Габдулла Камал I со 2-й женой Фатымой

Габдулла Камал I

В 20-х годах работал артистом и режиссером в театрах Узбекистана и Туркмении. В 1931-33г.г. был режиссером татарского радио в Казани. 1-я жена Фатыма Хайрулловна Камалова (1903-74), актриса Оренбургского, Астраханского, Ташкентского театров и с 1939г. – Татарского Академического театра им. Г.Камала, народная артистка ТАССР и заслуженная артистка РСФСР с 1957г., родила ему дочь Гаухар.

Габдулла Галиакбарович Камал I

Гаухар Камалова

Фотогалерея

Генеалогия Жомагула

5 Габдрахман Камал II (1896-1948)

Габдрахман Камал II (1896-1948)

Сын Галиакбара Камалетдинова и Маугыйзы. Родился и жил в Казани. Один из основоположников татарского профессионального театра. Начинал актерскую карьеру в 1916г. в первой татарской театральной труппе «Сайяр», затем служил актером в Академическом театре им. Г. Камала. В 1938-45г.г. занимался переводом на татарский язык пьес русских драматургов. В 1941г. Издал альбом «Г. Камал».

Первая жена Марьям родила ему: Сююмбике, Марию, Эдуарда и Розенкранца. Вторая жена Марзия (Абхалимова) (1907-92) родила ему Розалию и Искандера.

Сююмбике

Мария

Эдуард

Розенкранц

Искандер

Габдрахман Камал II с женой Марзией

Розалия

Габдрахман Галиакбарович Камал II

Фотогалерея

Родословная Камалов

Генеалогия Жомагула

6 Зайнаб Камалова (1899-1977)

Зайнаб Камалова (1899-1977)

Дочь Галиакбера Камалетдинова и Маугыйзы. Родилась в Казани, жила в Казани, Астрахани, Ташкенте, где играла в татарских театрах. С 1943г. – артистка Буинского театра, а с 1946г. – Татарского республиканского передвижного театра. На пенсии с 1958г. Заслуженная артистка ТАССР с 1957г..

Зайнаб Камалова в театральных ролях

Зайнаб Камалова сидит справа

Зайнаб Галиакбаровна Камалова

Фотогалерея

Генеалогия Жомагула

7 Галиасгар Камал (1879-1933)

Галиасгар Камал (1879-1933)

Сын Галиакбера Камалетдинова и Маугыйзы. Родился в Казани. Первая жена Бибигейша (18**-1918) родила ему: Ахмета, Амину, Фахиму, Анаса, Мухамеда и Зуфара. Вторая жена Асма (1887-1941) родила ему: Фаика, Фарита, Наилю и Рафику. Четверо его детей умерли в детстве.

Галиасгар Галиакберович Камал

Фотогалерея

Генеалогия Жомагула

Мухамед Камалов

Ахмет Камалов

Амина Камалова

Фахима Камалова

Анас Камалетдинов

Зуфар Камалов

Фаик Камалетдинов

Фарид Камалетдинов

Рафика Хафизова

Наиля Камалова

8 Галиасгар Камал (1879-1933)

Галиасгар Камал (1879-1933)

Драматург - классик и основоположник татарской драматургии и театра. Его пьесы «Несчастный юноша», «Первый театр», «Буляк очен», «Безнен шехернен серлере», «Банкрот» - до сих пор в репертуаре татарских театров. В начале своего творчества занимался книжной торговлей, издавал газеты, писал статьи и стихи.

Издатель и инициатор развития татарской национальной печати. Окончил медресе «Мухаммадия» (1900). Автор сатири-ческих рисунков, карикатур в сатирических журналах. После Октябрьской революции сотрудничал в татарской советской печати, усовершенствовал татарскую калиграфию в 20-х годах.

Галиасгар Галиакберович Камал

С 1-й женой Бибигейшой и сыном Анасом

Со 2-й женой Асмой

9 Татарский академический театр имени Г.Камала

Татарский академический театр имени Г.Камала

Сцены из спектаклей театра им. Г.Камала

Именем Галиасгара Камала названы театр, сквер и улица в Казани. Но до сих пор нет памятника и музея классика татарской драматургии, а жаль…

Театральная трупа «Саяр» первые исполнители пьес Г. Камала

10 Потомки Галиасгара Камала

Потомки Галиасгара Камала

И через 50 с лишним лет память о Галиасгаре Камале объединяет его многочисленных потомков, сплачивая их в одну большую семью. Встреча в фойе театра его имени в Казани в 1989 г.

11 Фаик Камалетдинов (1919-41)

Фаик Камалетдинов (1919-41)

Сын Галиасгара Камала и Асмы. Родился и жил в Казани. Был артистом театра. По воспоминаниям современников, был очень талантлив и мог продолжить театральную династию Камалов. Погиб на фронте в Великую Отечественную Войну.

Фаик Камалетдинов в театральной роли

Фаик Галиасгарович Камалетдинов

Фотогалерея

Генеалогия Жомагула

12 Гаухар Камалова (1922-90)

Гаухар Камалова (1922-90)

Гаухар Камалова в фойе театра им. Г. Камала

Гаухар Камалова в театральной роли

Гаухар Габдулловна Камалова

Дочь Габдуллы Камала I и Фатымы. Родилась в Ташкенте. Окончила в Москве ГИТИС. Была замужем за Диллюсом Ильясовым (1922-81). С 1950г. - актриса театра им. Г.Камала. Заслуженная артистка РСФСР (1983) и Народная артистка ТАССР (1976).

Фотогалерея

Генеалогия Жомагула

13 Анас Камалетдинов (1908-78)

Анас Камалетдинов (1908-78)

Анас Камалетдинов с женой Салимой

Диляра Даутова

Фидакар Камалетдинов

Анас Галиасгарович Камалетдинов

Фотогалерея

Генеалогия Жомагула

Сын Галиасгара Камала и Бибигайши. Родился 20 февраля 1908г. в Казани. Учился в медресе «Мухаммадия», окончил Казанский техникум искусств. В 1931-31г.г. работал артистом, режиссером, художником и директором Первого межрайонного колхозно-совхозного театра республики. До 1955г. работал в журнале «Казан утлары», редактором Татарского книжного издательства. Известный драматург, режиссер, артист, член Союза писателей ТАССР. Написал сорок пьес.

Жена Салима Латыйповна (Латыйпова) (1914-85) родилась в деревне Мемдель Высокогорского района Татарстана. Её детство пришлось на голод в Поволжье, поэтому ей не пришлось учиться в школе. Осталась неграмотной. Мужу Анасу родила двоих детей: Диляру (1934) и Фидакара (1945).

14 Мухамед Камалов (1914-93)

Мухамед Камалов (1914-93)

Мухамед Камалов с семьей

Мухамед Галиасгарович Камалов

Наиль Камалов

Наиля Макарова

Фотогалерея

Генеалогия Жомагула

Сын Галиасгара Камала и Бибигайши. Родился 1 октября 1914г. и жил в Казани. Окончил среднюю школу №12, Горьковский техникум связи. В 1936-37г.г. служил в РККА. До войны работал на телефонных станциях в Казани и в Бельцах, Молдавской ССР. На Отечественную Войну ушел добровольцем в 1941г. Воевал на Южном, Юго-Западном и Северо-Кавказском фронтах. С 1945г. работал в Татарском управлении связи.

В 1951-57г.г. был Председателем Татарского областного комитета профсоюза работников. В 1958-71г.г. был начальником Строи-тельного управления радиофикации. На пенсию вышел в 1984г. Жена Гайша Вафовна Камалова (1918) родила ему двоих детей: Наиля и Наилю.

15 Наиль Камалов (1940)

Наиль Камалов (1940)

Наиль Камалов с семьей

Март 1941г. г.Бельцы

Айрат Камалов

Аида Камалова

Наиль Мухамедович Камалов

Фотогалерея

Генеалогия Жомагула

Сын Мухамеда Камалова и Гайши. Родился 23 апреля 1940г. в Казани. Окончил КХТИ – инженер-механик. В 1962-70г.г. работал начальником цеха на Кировочепецком химкомбинате. С 1972г. работал в тресте «Казремстрой». С 1997г.– главный инженер татаро-американского АОЗТ «Коламбия», построившего завод по выпуску тротуарной плитки. Сейчас работает в службе безопасности коммерческого ВУЗа «Тисби».

Жена Фарида (1939) родила Наилю Мухамедовичу двоих детей: Айрата и Аиду.

16 Айрат Камалов (1963)

Айрат Камалов (1963)

Люция Закиева и Аскар Камалов

Айрат Наилевич Камалов

Алина Камалова

Аскар Камалов

Фотогалерея

Генеалогия Жомагула

Сын Наиля Камалова и Фариды. Родился 1 июля 1963г. в Кировочепецке. После средней школы окончил ПТУ №51 по специальности слесарь механо-сборочных работ. Срочную службу служил в Бикинском краснознаменном погранотряде. Шофер-дальнобойщик 1-го класса. Увлеченный рыболов.

Первая жена Римма родила ему дочь Алину (22.11.1985). Алина окончила спецшколу №39. Учится в ИСГЗ на юридическом факультете и в КГФЭИ на факультете бухучета, анализа и аудита. Вторая жена Закиева Люция Робертовна родила ему сына Аскара (18.11.1993). Аскар учится в школе №25, занимается настольным теннисом. Увлечен футболом.

17 Аида Камалова (1973)

Аида Камалова (1973)

Анара Камалова

Аида Камалова с дочерью Анарой

Аида Наилевна Камалова

Фотогалерея

Генеалогия Жомагула

Дочь Наиля Камалова и Фариды. Родилась 19 апреля 1973г. в Казани. В детстве занималась художественной гимнастикой, выполнила норматив кандидата в мастера спорта. Танцевала в хореографическом ансамбле «Мгновение». Окончила с серебряной медалью спецшколу №116 и КГМУ. Работает в танатологическом отделении Республиканского бюро судебно-медицинской экспертизы.

19 января 1999г.родила дочь Анару. Анара любит животных (особенно своего ротвейлера), посещает Общественную организацию «Мисс Татарстан 2000», ученица 3 «В» класса 122-й гимназии.

18 Гали?сгар Камалны

Гали?сгар Камалны

тормыш юлы ??м и?аты

Татар ?д?бияты классигы, атаклы драматург, публицист ??м к?ренекле ??м?гать эшлеклесе Гали?сгар Камал – минем и? яраткан язучыларымны? берсе. Шу?а к?р? д? мин бу эшемне а?а багышларга булдым. 1926 елда Г.Камалга р?сми т?ст? “Татар халык драматургы-?дибе” исеме бирел? ??м ул – “татар драма ?д?биятыны? зур хезм?тчесе, атасы ??м татар артистларыны? якын ярд?мчесе” дип б?ял?н?. Г.Камалны? драма ??м комедиял?ре ?дипне? ?з и?атында гына т?гел, гомум?н татар драматургиясе тарихында и? б?ек нокталарны бил??че ?с?рл?рд?н саналалар. Ул ?с?рл?р татар ?д?биятыны? ?????рл?ре булып торалар. ??м, минемч?, Г.Камалны? ?с?рл?ре бел?н таныш кеше ген? ?зен культуралы дип саный ала. Б?ген татар с?хн? с?нгатене? ?йд?п баручысы булган Татар д??л?т академия театры Гали?сгар Камал исемен й?рт?.

19 Тормыш юлы

Тормыш юлы

Гали?сгар Гали?кб?р улы Камалетдинов 1879 елны? 6 январенд? (искеч? - 1878 елны? 25 декабренд?) Казанда тире эшк?рт?че хезм?тк?р гаил?сенд? туа. Сабый вакытын ?нисене? туган авылы Т?б?н Масрада (х?зер Арча районына кер?) бабалары т?рбиясенд? уздыра. Алты яшьк? ?итк?ч, шунда м?кт?пк? й?ри башлый, аннары, Казанга кайтып, укуын иске т?ртипт?ге “Госмания” ??м “Халидия” м?др?с?л?ренд? д?вам иттер?. 1893-1900 елларда шул заманны? алдынгы м?др?с?л?ренн?н саналган “М?х?мм?дия”д? укый, бер ук вакытта ?ч класслы урысча м?кт?пт? башлангыч белем ала. М?др?с?д? укыган елларында Г.Камал ?д?бият ??м театр с?нгате бел?н кызыксына башлый: урыс театрында барган спектакльл?рг? яратып й?ри, с?хн? ?чен язылган китапларны мавыгып укый ??м ?з чорыны? татар ?д?бияты бел?н якыннан таныша. Ни?аять, аны? ?зенд? д? и?ат д?рте уянып, 1898 елда ул ?зене? “Б?хетсез егет” (беренче варианты) диг?н т??ге драмасын яза. К?п т? ?тми, икенчесе д? языла (“?ч б?дб?хет”). Бу ике ?с?р ??м шул чорда Г.Камал тарафыннан т?р?ем? ителг?н “Кызганыч бала” драмасы (прогрессив т?рек язучысы Намикъ К?мал ?с?ре) 1900 елда Казанда аерым китаплар булып басылып чыга. “М?х?мм?дия” м?др?с?сен т?мамлагач, Г.Камал, халык арасында а?-белем таратуга булышлык ит? максаты бел?н, 1901 елда “М?гариф к?тебхан?се” исеменд? китап бастыру ??м сату ширк?те оештыра ??м 1905 елгы революция к?нн?рен? кад?р бу ширк?тне? эшен? ?ит?кчелек ит?.

20 1905 ел революциясе Г.Камалны

1905 ел революциясе Г.Камалны

м?д?ният ?лк?сенд?ге эшч?нлеген? ??м ?д?би и?атына зур эт?ргеч бир?. 1905 елны? октябренн?н ул Казанда чыга башлаган беренче татарча газета “Казан м?хбире”нд? эшли башлый, л?кин бераздан, ху?а-н?ширл?рне? матбугат ?лк?сед?ге тоткан юлы, карашлары бел?н килешмич?, аннан китерг? м??б?р була ??м 1906 елны? февраленд? демократик юн?лешт?ге “Азат” газетасына к?ч?, аны? фактик редакторы була. Шул ук елны? июненд? бу газетаны? исеме “Азат халык” дип ?зг?ртелеп, ул б?тенл?й Г.Камал н?шерлегенд? ??м редакторлыгында чыга башлый. 1908-1909 елларда ул шулай ук, Г.Тукай бел?н берг?, революцион-демократик эчт?лекле “Яшен” исемле к?лке журналы чыгара. Г.Камал, бу журналны? н?шире, р?сми редакторы булу ?стен? анда к?п санлы м?кал?, шигырьл?ре ??м карикатуралары бел?н д? актив катнаша. 1906 елны? 22 декабренд? “Гыйшык б?ласе” ??м Г.Камалны? т?р?ем? ?с?ре “Кызганыч бала” пьесалары буенча Казанда беренче м?рт?б? ачык спектакль уйнала. Профессионалт театр туу Г.Камалны? и?ат д?ртен берм?-бер арттырып ?иб?р?. 1907-1912 еллар арасында ул ?зене? и? к?чле, с?нгатьч? и? камил с?хн? ?с?рл?рен яза. “Б?хетсез егет” (икенче варианты, 1907), “Беренче театр” (1908), “Б?л?к ?чен” (1909), “Уйнаш” (“?ч б?дб?хет”не? ?зг?ртелг?н варианты, 1910), “Безне? ш???рне? серл?ре” (1911), “Д???ал” (1912), “Каениш” (1912) – революцияг? кад?рге татар тормышыны? т?рле якларын чагылдырган ??м ?ткен, ?зенч?лекле сатира чаралары бел?н буржуаз ??мгыять т?ртипл?рен, мещанлыкны т?нкыйть итк?н бу драма ??м комедиял?р ?дипне? ?з и?атында гына т?гел, гомум?н татар драматургиясе тарихында и? б?ек нокталарны билгел??че ?с?рл?р булып санала.

21 1914-1917 еллар арасында Г.Камал, газетадагы журналистик эшч

1914-1917 еллар арасында Г.Камал, газетадагы журналистик эшч

нлегенн?н тыш, урыс ??м д?нья ?д?биятыннан татар телен? шактый гына с?хн? ?с?рл?ре т?р?ем? ит?. Алар арасында А.Н.Островскийны? “Гроза” (1914), француз драматургы Мольерны? “Саран” (1914), ??м “Ирексезд?н табиб” (1916), Н.В.Гогольне? “Ревизор” (1916), т?рек драматургы Г.Х?мидне? “?инд кызы” (1917) ?с?рл?рен к?рс?теп ?терг? м?мкин. Бу т?р?ем? пьесалар шул еллардагы театр с?хн?л?ренд? кат-кат уйналып, татар милли театр с?нгатене? ?сешен?, формалашуына у?ай йогынты ясыйлар.Б?ек Октябрь революциясен Г.Камал зур кан?гатьлек ??м и?ади активлык бел?н каршылый. Совет властены? беренче к?нн?ренн?н ?к ул татар совет к?нд?лек матбугатында хезм?т ит? башлый ??м “Эш”, “Эшче”, “Кызыл к?р?шче” газеталары битл?ренд? гражданнар сугышы чорыны? т?рле актуаль темаларына багышланган к?п санлы политик, сатирик шигырьл?рен – атаклы декламациял?рен бастыра. Со?ыннан (1921 елда), “Декламациял?р” исеме бел?н аерым китап булып басылып чыгалар. Искелекк? каршы к?р?ш, я?алыкны раслау темасы Г.Камалны? егерменче елларда ??м утызынчы еллар башында и?ат итк?н “Т?кый га??б, яки Ахыры заман”, “Мог?иза”, “Ысул кадимче”, “?анта?ир бел?н ?анз??р?” кебек сатирик комедиял?рене? ??м “Хафиз?л?м ирк?м” (1921-1922), “К?зсез мастерлар” (1930), “?ч тормыш” (1930) кебек пьесаларыны? да т?п идея эчт?леген т?шкил ит?. Шушы ук фикерне драматургны? производство темаларына багышланган кечкен? к?л?мле эстрада ?с?рл?рен? карата да ?йтерг? м?мкин. 1923 елда Г.Камалга, и?ат эшч?нлегене? егерме биш еллык б?йр?ме у?ае бел?н, “Хезм?т Батыры” диг?н, ? 1926 елда, татар театрыны? егерме еллыгында, “Татарстанны? халык драматургы” диг?н мактаулы исемн?р бирел?. Гали?сгар Камал 1933 елны? 16 июненд? вафат була. Ул Казанны? М.Горький исеменд?ге ?з?к культура паркындагы туганнар каберлеген? к?мелг?н.

22 “Беренче театр” (1908)

“Беренче театр” (1908)

“Беренче театр” комедиясенд? Г.Камал с?хн? с?нгате туып кына килг?нд? аны кемне? ничек кабул ит?ен тасвирлый. Бер??л?р театрга баруны, анда уйнап к?рс?телг?н гыйбр?тле х?лл?рне карарга омтыла. Икенчел?р ис? бу эшне г?на?, ярамаган, бозык эшк? саный. Аларны? шундый капма-каршы карашлары арасында калганнарга да ?и?ел т?гел. ?с?р барышында Х?мз? бай гаил?се ??м а?а б?йле кешел?р бел?н танышабыз. Тасвирланган вакыйга гади ген? - Х?мз? байны? кияве бел?н кызы, килене бел?н улы, ?тил?ре ?йд? булмаудан файдаланып, беренче м?рт?б? татарча куела торган спектакльг? китеп баралар. Мен? шунда барырга ?ыенган вакытта аларны? театрга, бер-берсен?, ?тил?рен? карата булган м?н?с?б?тл?ре гаять оста итеп ачыла. Алай гына да т?гел, без аларны? гаил?д? ??м, гомум?н, тормышта нинди карашлар бел?н, ничек яш??л?рен д? чамалый алабыз. ? х?зер ?с?рне? т?зелешен? игътибар итик. Бер п?рд?д?н, бернич? к?ренешт?н торган ?ыйнак пьеса. Чын тормышта театрга ?ыенып чыгып кит? ?чен к?пме вакыт кир?к булса, спектакль д? шул вакыт эченд? ген? бара. Драматург тагын бер алым куллана - ?с?рне? геройлары с?хн?д? парлашып кына к?рен?л?р, бер-берсе бел?н ??м, и? ???миятлесе, бик куркып торган ?тил?ре бел?н очрашмыйлар, ?йтерсе? качышлы уйныйлар. Мен? шулай гади т?зелг?н ?с?рд? автор к?лке д?, гыйбр?тле д?, булган тормыш к?ренешл?рен тасвирлый. Барлык с?йл?ш?л?р театрга бару-бармау м?сь?л?сен? б?йл?нг?н. Беренче карашка гад?ти ген? бу х?л ?с?р геройлары ?чен шактый катлаулы эш булып чыга.

23 В?ли инде к

В?ли инде к

пт?н киенеп, ?зерл?неп куйган. Хикм?т аны? ?стен? киенеп куюында гына т?гел, ул – я?алыкка омтылып, ?з ихтыяры бел?н, ирекле булып яш?рг? тел??че актив кеше. “Каенатай кайтып керс?, гомерд? театрга ?иб?рм?с” дип с?йл?с? д?, б?тен к??еле бел?н я?ача яш?рг? тел?г?н В?лине?, ничек кен? булса да, театрга бармый калмаячагына шикл?нмибез. Гафиф? образы да бик ???миятле роль уйный. Аны? театрга барасы килмич? к?йсезл?н?е, бик озак ?зерл?н?е кызык. Матур к?рен?се килеп биз?н?, кием сайлау, гомум?н, хатын-кызларга хас сыйфат булганга, аны? бу кылынышлары б?генге к?н укучысына да таныш, без шу?а к?р? к?леп ?иб?р?без. Инде ул “пудрам тигез т?шм?г?н” дип, я?адан юынып маташкач, к?лм?кл?ре к?п булганга, кайсын сайларга белмич? аптырагач, бик урынсыз чакта ?ле тег?чег?, ?ле ирен? б?йл?неп торгач, гел к?лкег? ?йл?неп кит?. Гафиф?не? кием сайлаулары да, бармыйбыз дип сатулашуы да шактый ?и?ел х?л ител?. Беренче к?ренешт? В?ли бел?н Гафиф? арасында ?н? шундый каршылык булып ала, аларны с?хн?д? без шул вакыт арасында гына к?р?без. Икенче к?ренешт? д? шул ук каршылык. Биред? инде, киресенч?, хатын-кыз булса да кыю, ?ткен характерлы Факи?? ?зене? ирен - Х?бибра?манны театрга барырга к?ндер? алмыйча интег?. Мондагы каршылыкны? да с?б?бе к?лке – гомере буена ?тисе кушканча гына яш?п, аннан коты очып курка торган Х?бибра?манны ?енн?н алып чыгып кит?е кыен. Театрга, таныш булмаган ?ирг? барырга ул аяк тер?п каршы тора. Аны? холкын белг?н Факи?? “?тк?й орышса мине орышыр, сине орышмас” дип, ?аваплылыкны ?з ?стен? алгач кына риза була.

24 Мен?, ни

Мен?, ни

аять, “кайтып керс?, эш харап, ничек итс? ит?р, гомерд? театрга ?иб?рм?с” дип, барысы да куркып торган Х?мз? бай ?зе кайтып кер?. ?мма инде театрга бару-бармау м?сь?л?се ул кайтканчы ук х?л ителг?н – яшьл?р театрга китеп барганнар. Ул ?ле бу х?лне белми. ?йд? ?зен бар кешег? ху?а итеп тота, Бибине д?, башкаларны да туктаусыз орыша, сукрана, ?мма инде без аны? к?че кимеп барганлыгын к?реп торабыз. С?хн?г? д? ул абына-с?ртен? килеп кер?, м?др?с?д? лаканга егылганлыгы турында с?йли, л?кин ?зене? ?и?ел? баруын танырга тел?ми, бу х?л бел?н килеш?се килми. Аны? ?аман да ?ле к?чле, кодр?тле булып к?ренерг? тырышуы тамашачыда, укучыда к?лке тудыра. ?с?рне? исеме бик ???миятле. Ч?нки театр ?с?р геройлары арасындагы каршылыклы м?н?с?б?тл?рне? ?з?генд? тора. Алай гына да т?гел, Х?мз? бай н?къ мен? театрны булдырмас ?чен бик тырышып й?ри. “Заманалар бозылды. Куйдырмагыз, р?хс?т юк” дип, кемн?рг? ген? бармый, шулай да театрны туктата алмый. Замана ?зг?рг?н, аны? р?хс?те яки тыюларыны? м?гън?се калмаган. Театр бел?н, ягъни алдынгылык, культура-м?д?ният ?сеше бел?н Х?мз? бай арасындагы каршылык – ?итди м?сь?л?. Л?кин ул каршылыкны тормыш инде ?зе х?л ит?, иске карашлы Х?мз? бай тормыштан читт? кала. Аны? тырышып й?р?л?ре д? кир?ксез, файдасыз бер эш ик?нлеге ачык к?рен?.

25 Язучыны

Язучыны

замандашлары ?с?рг? югары б?я бир?л?р. Ф. ?мирхан т?б?нд?гел?рне язган: “Гали?сгар ?ф?нде бу ?с?рне хосусый бер гаил?не? м?гыйш?тенн?н (тормышыннан) алып язган булса да, урта буржуазный классны? (сыйныфны?) психологиясен бик яхшы т?шенг?нлегенн?н, комедияне? ка?арманнарына бик оста сур?тт? гомумият бир? в?, шулай итеп, бу кыска комедиясен гомуми, ярым “м?т?р?къкый” (алга китк?н, ?сеш алган) купецларыбызны? м?гыйш?т в? динг? н?зарларыны? (карашларыны?) бер бик тугъры к?згесе итеп чыгарадыр. Комедияне? баш ка?арманы Х?мз? бай – ??нн?т ачкычын ?з кулына тотып, аны?ча й?рм?г?н кешел?рне? берсен д? анда кертм?ск? м?т?к?ффил (бер?р х?лне? ?т?лешен т?эмин ит?р ?чен в?гъд? бир?че) булган м?ттакый (динче) – ?зене? бик к?лке хосусиятл?ре бел?н комедияд? бик ачык тасвир ител?дер. Моны? т?рбиясе н?ти??се булган балаларыны? хосусиятл?ре д? бик к?лке сур?тт? к?рс?тел?”.

26 1911

1911

Гали?сгар Камал ?зене? татарлар арасында яш?п килг?н тиск?ре гад?т-йолаларны?, кимчелекл?рне? гомерлек дошманы итеп саный. “Безне? ш???рне? серл?ре” комедиясенд? мондый кимчелекл?рне? ??м ?итешсезлекл?рне? ул тулы бер тасвирламасын тудыра. Пьеса 5 п?рд?д?н тора. ??р п?рд?, вакыйгаларны? кайда баруына карап, исемл?нг?н: 1. “??мгыяте х?йрияд?”; 2. “Ресторанда”; 3. “Клубта”; 4. “Базар чатында”; 5. “?д?бият кич?сенд? ??н?ал”. Дим?к, зур ш???рне?кеше к?п ?ыела торган урыннары, алардагы тормыш, х?лл?ре ??р тарафтан, ки? итеп к?рс?телг?н.??р п?рд?не? ?з персонажлары, ?з “ка?арманнары” бар. Алар, кагыйд? буларак, башка п?рд?д? к?ренмил?р (бу яктан беренче ике п?рд? ген? аерылып тора). Вакыйгалар арасында да тышкы б?йл?неш юк. “??мгыяте х?йрияд?” булган вакыйгалар, ?йтик, “Базар чатында” барганнары бел?н б?йл?нм?г?н. “Клубта”гы к?ренешл?р??м персонажлар бел?н “?д?бият кич?сенд? ??н?ал” п?рд?сенд?ге х?л-?хв?лл?р арасында да б?йл?неш юк. ?мма аларны? к?пчелегенд? уртак булган сыйфатлар ??и билгел?р бар. Болар – наданлык, кирелек, бозыклык, икей?злелек, ?а?иллек, ??рт?рле я?алыкка дошман булу ?. б., ягъни татар ??мгыятене? алга ?сешен, т?р?ккыятен тоткарлап торган яклар, кимчелекл?р. Шулар ?ирлегенд? ?зара охшаш х?лл?р туа; ??н?ал, к?зг? карап алдашу, намуссызлык, т?ртипсезлек, юк-бар бел?н вакыт уздыру ?. б. Мен? шул уртаклыклар пьесаны берб?тен ит?. Ш???р тормышыны? тиск?ре якларыннан гына т?зелг?н эпик тасвирлама барлыкка кил?.

27 ?зл?ренд

?зл?ренд

тиск?ре сыйфатларны ?ыйган образлар арасында бернич?се чын тип д?р???сен? ?иткереп эшл?нг?н. Алар башкалардан нык аерылып тора. Бигр?к т? шкафчы ?хм?т?ан образы. Бу – наданлыгы бел?н д?, ??р я?алыкка дошманлыгы ??м ?рсезлеге бел?н д? ?ирен? ?иткереп эшл?нг?н тип. ?нчек эт шикелле ??р узган-барган артыннан “?реп” калуы дисе?ме, оятсызланып, яшь кен? кызга б?йл?н?еме, алдашуы ??м гайб?т с?йл?ве дисе?ме, шул арада эт ??м к?се куып й?р?л?реме – барысы да бу кешене? бозык рухи д?ньясын ??м акылы сайлыгын к?рс?теп тора. Дин т?ртипл?ре турында, зур с?яс?т хакында ?аваланып с?йл??л?ре бел?н аны? ?з-?зен тотышы, эш-гам?лл?ре арасында зур аерма бар. Бу аерма образны? сатирик эчт?леген тагын да тулыландыра. Язучы искелекне? бер билгесе булып ?верелг?н, “К?фер почмагы” диг?н исем бел?н дан алган и?тимагый к?ренешне шушы образда ??м п?рд?д? туплап бирг?н. Себер бае ?йтк?н, “ш???регезне? ш?п кешел?ре эт булып ?реп калу бел?н ген? кан?гатьл?нмил?р, м?че булып, к?се д? тоталар ик?н!” диг?н с?зл?ре шкафчыны да, аны? иярченн?рен д? д?рес тасвирлый. Бу образларда тиск?ре сыйфатлар арттырып бирелс? д?, кешел?рне? ?з-?зл?рен тотышында чынлык юкка чыкмый. Ч?нки монда тормышчан ?ирлек к?чле, автор шу?а ирешк?н. Комедияне? т?зелешенд?, ягъни вакыйгалар ??м к?ренешл?р, п?рд?л?р арасындагы б?йл?нешне т?эмин ит?д? Себер бае образы да билгеле бер роль уйный. Бу ш???рг? ерактан ?йл?нерг? дип килг?н, м?гъриф?тле кеше ул. Шу?а к?р? аны? ??рт?рле ??м?гать урыннары, алардагы т?ртип бел?н танышып й?р?е д? а?лашыла ??м аклана. Чит-ят к?зг? ш???р тормышындагы у?ае да, гаеп-кыегы да ачык к?рен?. ??р ?ирд? х?кем с?р?че наданлык ??м ??н?ал, билгеле инде, аны т?мам аптырашта калдыра. Аны? со?гы с?зл?ре ш???рд?ге т?ртипсезлекл?рг? автор б?ясе булып, т?пл?меш аккорд т?сенд? я?гырый: “??мгыятегезд? - ??н?ал, ресторанда - ??н?ал, клубыгызда - ??н?ал, базарыгызда - ??н?ал, ?д?бият кич?гезд? д? - ??н?ал! Булмас ахры, ?йл?нмим мин! Хуш, сау булыгыз!” Шуны? бел?н п?рд? ябыла.

28 Г.Камалны

Г.Камалны

замандашлары бу ?с?рг? д? югары б?я бир?л?р. Аерым алганда, Г.Тукай т?б?нд?гел?рне язып чыга: “Былтыр Гали?сгар Камал безне? ш???рне? серл?рен чит ш???рл?рг? с?йл?де д? куйды. Элект? чит ш???рд? й?рг?нд?, сине? яны?а кил?л?р д?: - Казан ничек? Халкы ничек? Андагы “Ш?рыкъ клубы” ничек? Ф?л?н ничек? – дип й?д?теп бетер?л?р иде. ?лб?тт?, эчл?ренн?н Казан в? аны? м?т?галликатен? (кешел?рен?) бик мактаулы ?авап к?т??л?р иде. - Бирм?с?? – оят, б?дб?хетк?, бирс?? – кыен. Ул акчаны тапкан бит ошбу муен, - диг?н шикелле, Казан в? казанлылар тугърысында ялганлап, с?з истигъмаль (урынсыз куллану) ит?се килми иде. Ялганламаса?, аларны? х?сне заннарын (яхшы уйда булуларын) бозу була иде. Мен? х?зер аларга “Безне? ш???рне? серл?ре” – укысыннар да белсенн?р, кемн?р барын к?рсенн?р”.

29 “Банкрот”

“Банкрот”

“Банкрот” ?с?ре реалистик драматургия тарихында к?ренекле урын тота. Язылуы бел?н ?к с?хн?г? к?т?релг?н бу комедия б?ген д? театрларда яратып уйнала, тамашачыны т?рбияли. Акча б?раб?рен? намусларын саткан кешел?рд?н к?л?е бел?н ?с?р б?генге к?нг? д? аваздаш. Ч?нки ??мгыятебезд? б?ген д? мондый кешел?рне очратып була. ?с?рне? нигезен? вакытлы матбугатны? “к?нд?лек вакыйгалар б?леге”нд? яки, икенче т?рле ?йтк?нд?, “?инаятьл?р хроникасы” б?легенд? ген? урын алырлык вакыйга салынган. Комедияне? баш ка?арманы Сира?етдин Туктагаевка аны оештыру фикере, чыннан да, г?зитт? бер с??д?г?рне? ничек талануы турындагы х?б?рне укыгач кил?. “?земезч? г?зит?л?р чыкмаса, мин ?ле ул фикерне кайдан уйлап чыгара алыр идем”, - ди ул. ??м мен? Сира?етдин бурычка алган товарларыны? б?ясен киметеп т?л?? максаты бел?н банкротлыкка чыгу ?чен шактый х?т?р х?йл?сен эшк? ?иг?. Ян?се, М?ск?? с??д?г?рл?рен? т?л?рг? дип, ул читек кунычларына 49 ме? акча урап кия (чынлыкта, акча урынына к?газьл?р чорный). Юлда вагонда аны “талыйлар”, ??м ул “акылдан яза”.

30 Моннан со

Моннан со

ул “??л?р” ролен шулкад?р оста уйный ки, бер?? д?, шул ??мл?д?н, М?ск??д?н килг?н доверенныйлар да, аны? акча урлатуына шикл?нмил?р. Сира?етдинны? ??л?рлеген тикшереп карау ?чен чакыртылган табиб-доктор ярд?менд? бу алдакчы ?зене? акылдан язуына доверенныйларны т?мам ышандыра. Н?ти??д?, ул 120 ме? сум бурычыны? 10 процентын гына т?л?? б?хетен? иреш? ??м шул ук докторны? “тылсымы” ярд?менд? я?адан “?з акылына кайта”. Боларны доктор, ?лб?тт? инде, зур гына акча алу б?раб?рен? эшли. Н?ти??д?, шушы оста ?тк?релг?н аферасы ярд?менд? Сира?етдин 108 ме? сум табыш ала. Сира?етдин Туктагаев - “тыштан бик изге к?рен? торган с??д?г?р” дип т?къдим ит? автор баш ка?арманны. Чыннан да, ул тыштан шактый гына итагатьле, динле, инсафлы булып к?рен?. ? чынлыкта гел ?зе ?чен ген? кайгыртучы, акча диг?нд? оятын ?уйган, комагай, икей?зле аферист. Д?рес, ш?хес буларак аны? игътибар ит?рлек сыйфатлары да юк т?гел. М?с?л?н, ул бик максатчан, эшч?н кеше. “?ле мин белг?нд? ген? Сира?и кышкы суыкта бер кат юка бишм?т бел?н калтырап ту?ып й?ри торган бер кибетче малай иде, дип с?йл?н? Н?гыйм? карчык. – Аз арада гына нинди баеды да китте”. Дим?к, аны? с??д? эшен? с?л?те бар. Шулай ук аны тапкыр т?гел дип т? ?йтеп булмый, - ?н? ничек оста оештыра ул алдашуны. ? аны? артистлыгы! ??л?р кеше булып ничек оста уйный ул! ?зен чолгап алган эшм?к?рне? д?, доктор кебек “зыялы”ларны? да холык-фигылен яхшы а?лый ул, аларны? кимчелекл?ренн?н бик белеп файдалана.

31 Бер кешег

Бер кешег

шундый капма-каршы сыйфатларны туплап биреп, драматург образны, берд?н, ?анлы ??м тормышчан ит?, икенчед?н, аны? сатирик к?чен арттыра. ??л?рг? сабышкан кешене? кыланышлары болай да к?лке тудыра, билгеле. Л?кин бу очракта бу кыланулар бик ?итди т?с ала, ч?нки максат бик зурдан – 108 ме? т?нк?не кулга т?шер?! Шу?а к?р? д? Сира?етдинны? “??л?рл?н?е” сатирик к?л? уята. ?г?р д? Сира?етдинны? максаты изгед?, м?с?л?н, ярлы-мескенн?рг? ярд?м ит?д? булса, эш башкача булыр иде. Андый очракта укучы ??м тамашачы мондый х?т?р юлга баскан кешене? бу кыланышларын хупламаса да, беркад?р х?ерхаклык бел?н к?л?р иде. Юк шул, максат бик тар, бик ш?хс?н. Моны Сира?етдинны? “с?лам?тл?нг?ч”, ягъни алдашуларын т?г?лл?г?ч ?йтк?н с?зл?ре ачып сала. “Эш пещте! – дип куана ул. – Бер минут эченд? й?з д? сигез ме? сум файда! Хатынны ?иб?р?м, яшь хатын алам, йорт салам, афтамабил алам! Типтер?м д?ньясында!” ?з корсагын гына кайгыртып яш?г?н мондый кешене? маймыл кебек кыланышларыннан бары тик мыскыллап к?л?рг? ген? м?мкин. Сира?етдин – комсызлык корбаны, т?б?н ?анлы, эче ??м тышы этлек бел?н тулы, динсез ??м денсез ад?м! Бу образ ярд?менд? драматург ??мгыятьне? явыз чирен? ?йл?н? барган комсызлыктан, с??д?г?рл?р даир?сенд? ки? ??елг?н кимчелекл?рд?н ачы к?л?. Баш персонажны? к?лкеле якларын тулырак к?рс?т?г? аны? ?йл?н?-тир?сенд?ге кешел?р ярд?м ит?. Икенче т?рле итеп ?йтк?нд?, автор Сира?етдинны? шундый кешел?р бел?н уралып алган ки, алар мондый зур аферистны? тууына ??м яш?вен? ышандыра торган мохит барлыкка китер?л?р. Шул ук вакытта аларны? ??рберсене? ?з й?зе, ?з д?ньясы бар.

32 Мен? Г

Мен? Г

л?и?ан, Сира?етдинны? хатыны. Тар фикерле, ирене? к?зен? ген? карап тора. Бар тел?ге-дошманнарны? й?р?ге янарлык итеп яш??. Им-томчы карчыклар, гайб?тче хатыннар-аны? аралашкан даир?се, дуслары ??м ахир?тл?ре. ? башкалар к?нл?шерлек итеп яш??не ул кунакка й?р?д?, м??лес ?ыюда к?р?. Асрауларны? зарлануларына караганда, ул-т?к?ббер, холыксыз, эш р?те белм??че, саран ??м ялкау хатын. Аны? кайгы-х?ср?тл?ре бик вак н?рс?л?р тир?сенд? ?йл?н?: ?н? бламажилары ?зерл?нм?г?н, кемн?рдер аны? турында начар с?йл?г?н, кайсыдыр аны? баласы булмый диг?н ?. б. Инде зур кайгы килг?ч, аны ирене? акылдан язуыннан да бигр?к, 49 ме? акчаны югалтып, ярлыланып калу борчый. ?г?р д? байлыкларына зыян килм?г?н булса, ул бер д? артыгын пошынмас, ??л?р иренн?н тиз котылыр иде. Кыскасы, бу образ ярд?менд? язучы акс?якл?р даир?сенд?, тар д?ньяда бикл?неп ятуга дучар ителг?н хатын-кызны? к?лке д?, кызганыч та булган х?лен тасвирлый. ?йе, аны бераз кызганасы? да. ?н? ул, мескен, “кунакка барам, кунаууа чакырам, м??лес уздырам! Янсын дошманнарны? й?р?ге!” дип шапырына. Тизд?н ?зен Сира?етдинны? куып чыгарасын башына да китерми. Сира?етдин бел?н Г?л?и?ан вакыйгаларда баштан ахырга кад?р катнашсалар, башка персонажлар чагыштырмача аз, кайберл?ре ара-тир? ген? к?ренеп алалар. Шулай булуга да карамастан, алар укучыны? ??м тамашачыны? х?теренд? уелып калалар. Мондыйларны ярд?мче персонажлар дип, ? тагын да ?зр?к катнашканнарын яки к?ренеп кен? китк?нн?рен эпизодик персонажлар дип атыйлар.

33 Шундыйлардан мен

Шундыйлардан мен

Н?гыйм? - им-томчы карчык. Бер караганда, ул Г.Камал пьесалары ?чен инде я?а образ да т?гел. Андый типтагы карчыклар “Б?хетсез егет”т? д? (М?гъри), “?ч б?дб?хет” пьесасында да (М?гълиф?), “Б?л?к ?чен”д? д? (М?х?п?амал) бар. ?лб?тт?, алар бер ук сыйфатлы персонаж т?гел: берсе усал ??м астыртын булса, икенчесе х?йл?к?р, ?ченчесе тупас та ?.б. Ягъни, ??ркайсыны? ?з холкы-фигыле бар. Шулай да бу карчыкларны? барысында да уртак сыйфатларны к?рерг? м?мкин: байлар, бигр?к т? бай-бич?л?р янында й?реп х?ер-садакадан, яучылыктан, им-том ?чен кил? торган акчаны к?бр?к эл?ктереп калырга омтылу. Н?гыйм? карчык та шундый. Д?рес, ул к?зг? кер? торган ?рсез т?гел, к?бр?к х?йл? бел?н эш й?рт?. Изге, итагатьле булып кылану артында алдакчы, бер ген? ?йберг? - акчага табынучы кеше яшеренг?н. Эпизодик образлардан Гариф? бел?н М?лик? ист? калалар. Алар бер к?ренешт? ген? катнашалар. Бу к?ренеш ?леге гайб?тче хатыннарны? ?анлы ??м тормышчан г?пл?ш?л?ренн?н гыйбар?т. Болар – Г?л?и?анны? кунаклары. Шул кыска гына вакыт эченд? д? алар ш???рне? акс?якл?ре катлавы тормышын тулы итеп к?з алдына бастырылар. Шуны? бел?н ?зл?ре д? ярыйсы ачылалар.

34 Ярд?мче персонажлар арасында Доктор образына шактый

Ярд?мче персонажлар арасында Доктор образына шактый

итди й?кл?м? салынган. Сира?етдинны? х?йл?се у?ышлы барып чыгуын т?эмин ит?д? ул т?п урынны тота. Башкалардагы чир – акча ярату – а?ар да йоккан. 500 сум б?раб?рен? ул да алдашуга бара. 10-15 сумга бер сыер сатып алырга м?мкин булган замана ?чен бу – зур акча. Аферистлыкта ул Сира?етдинга ти?. Х?л-?хв?лд?н котылуны? нинди ?айлы юлын таба ул: авыруны терелтк?н булып, тагын 500 не кулга т?шер?, и? м??име, яхшы доктор диг?н ш??р?т татару м?мкинлегенн?н д? файдалана. Комедияд?ге башка ярд?мче ??м эпизодик персонажлар да ?зл?рен? хас сыйфатлары бел?н к?ренеп калалар. Вакыйганы? табигый оешуында, ?с?енд? ??и чишел?енд?, тормышчанлык ??м чынлык иллюзиясе тудыруда, и? м??име, Сира?етдинны? тулы, чын й?зен ачышуда аларны? ??рберсе м?гълум бер роль уйный. Шулай итеп, к?лкеле х?л-?хв?лл?рд?н, сатирик персонажлардан, тел-сур?тл?? чараларыннан оста файдаланып, Г.Камал татар драматургиясене? алтын фонында урын алган комедия и?ат ит?. Аны? бу ??м башка пьесалары безд? т?нкыйди реализм ?д?биятыны? югары баскычта булуын раслый.

«Галисгар Камал»
http://900igr.net/prezentacija/bez_uroka/galisgar-kamal-246751.html
cсылка на страницу
Урок

Без урока

1 тема
Слайды
900igr.net > Презентации по > Без темы > Галисгар Камал