Без темы
<<  Я хочу, чтобы любовь к миру перестала быть робким стремлением народов, приходящих в ужас при виде бедствий войны, а чтобы она стала непоколебимым требованием честной совести Якобенчук Антон 8 «А» класс  >>
Язмышыма ху
Язмышыма ху
??рбер ташы аны
??рбер ташы аны
Укытучы с
Укытучы с
Безне? ш
Безне? ш
1 нче риваять
1 нче риваять
2 нче риваять
2 нче риваять
3 нче риваять
3 нче риваять
Сембик
Сембик
Ни ?чен Казанны
Ни ?чен Казанны
Г?лшат З
Г?лшат З
Ниг? со
Ниг? со
?ади Атласи:
?ади Атласи:
Татар шагыйрьл
Татар шагыйрьл
1990 елны
1990 елны
Шушы вакыйга у
Шушы вакыйга у
Ай калыкты, С
Ай калыкты, С
?хм?т Р
?хм?т Р
Роберт
Роберт
Агачка да
Агачка да
Р?ссамнар С
Р?ссамнар С
Ильяс Ф
Ильяс Ф
Р.Ш?мсетдиновны
Р.Ш?мсетдиновны
И.Зарипов “С
И.Зарипов “С
Ч.?хм?ров “Борынгы фреска” (1987) Н.Ха
Ч.?хм?ров “Борынгы фреска” (1987) Н.Ха
Н.Ха?и
Н.Ха?и
Р.За?идуллин “Саклаучыларга” (1995) Ф.Халиков “Ханны
Р.За?идуллин “Саклаучыларга” (1995) Ф.Халиков “Ханны
Язмышыма ху
Язмышыма ху
Р?ссам Ф.Халиковны
Р?ссам Ф.Халиковны
Ильяс Ф
Ильяс Ф
И г?з?л С
И г?з?л С
Со?гы с
Со?гы с
С?ембик
С?ембик
Эчт?лек
Эчт?лек
Библиография
Библиография

Презентация на тему: «Язмышыма ху?а булып Кайт син безг?, С?ембик? (?д?биятта ??м с?нгатьт? С?ембик? образы) Сыйныфтан тыш чара». Автор: . Файл: «Язмышыма ху?а булып Кайт син безг?, С?ембик? (?д?биятта ??м с?нгатьт? С?ембик? образы) Сыйныфтан тыш чара.ppt». Размер zip-архива: 3685 КБ.

Язмышыма ху?а булып Кайт син безг?, С?ембик? (?д?биятта ??м с?нгатьт? С?ембик? образы) Сыйныфтан тыш чара

содержание презентации «Язмышыма ху?а булып Кайт син безг?, С?ембик? (?д?биятта ??м с?нгатьт? С?ембик? образы) Сыйныфтан тыш чара.ppt»
СлайдТекст
1 Язмышыма ху

Язмышыма ху

а булып Кайт син безг?, С?ембик? (?д?биятта ??м с?нгатьт? С?ембик? образы) Сыйныфтан тыш чара

Х?ЛИУЛЛИНА Г?ЛСИРИН ?ХМ?Т КЫЗЫ ЮГАРЫ КАТЕГОРИЯЛЕ ТАТАР ТЕЛЕ ??М ?Д?БИЯТЫ УКЫТУЧЫСЫ Казан ш???ре Идел буе районы аерым ф?нн?рне тир?нтен ?йр?н?че 24 нче урта м?кт?бе

2 ??рбер ташы аны

??рбер ташы аны

- ме? к?з яше... ?нсез соры дивар. Я?а заман кил?, тек?п карый, ?тк?ненд? ни бар? ? ул хаклык язылмаган тузга, Ялган тарих аны тузанына к?меп куйган, бозган ??м кис?тк?н: “Кагыласы булма! Кагыласы булма узганына!” Кояш й?зен борган ул ташлардан, ?ил ?илг?рг?н канлы яшьл?р эзен. Затлы кел?м ме? ел каплап торган ша?итлект?н таш диварлар к?зен. Тарих д?шми. Нидер ?йтм?к була Кайнар дивар – Чыкмый тик тавышы! Комнан т?гел – к?з яшенн?н тора, К?з яшенн?н хасил – ??рбер ташы.

3 Укытучы с

Укытучы с

зе

Тарих к?пне к?р?. ?ир — Ана туфрагында яралган ??рбер баланы ?зене? х?тер битл?рен? ?уелмас алтын х?рефл?р бел?н терк?п бара. Укучылар! ?леге м?н???тне ты?лагач, мо?лы С?ембик? тавышын ишетк?н кебек булдык. Чыннан да, дусларым, С?ембик? манарасыны? ташлары — чал тарихны? ?ансыз ша?итлары. Телл?ре булса, алар да без белм?г?н бик к?п н?рс?л?рне с?йл?рл?р иде. К??ел салып ?тк?нн?рне ты?лыйк ?ле. ?зен х?рм?т итк?н халык ?з халкыны? тарихын яхшы белерг? тиеш. Б?генге т?рбия с?гатенд? ?зебезне борчыган к?п кен? сорауларга ?авап эзл?п, х?тер битл?рен актарып карыйк ?ле.

4 Безне? ш

Безне? ш

??р кайчан барлыкка килг?н со??

Бер??л?р аны ш???рг? нигез салучы болгар кабил?л?ре бел?н б?йл?п карый, икенчел?ре ис? «Казан диг?н т?рки с?зд?н килеп чыккан, ди», ?ченчел?ре Казган хан нигез салган дип яза. Халкыбызда ш???р барлыкка кил? турында, м?гър?р С?ембик? манарасы турында т?рле риваятьл?р д? яш?п кил?. Р?ссам Ф.Халиковны? “Казан XVI гасырда” картинасы(1995)

5 1 нче риваять

1 нче риваять

Берзаманны хан кала корырга булган. «Кайда кала корыйк?» — дип кешел?ре бел?н ки??ш итк?н. Берсе ?йтк?н: — Арбага казан куйыйк, казанга су салыйк, астына ут ягыйк, атларны чаптырып куыйк. Казан кайда кайнап чыкса, шунда кала корырбыз, — диг?н. Шулай итк?нн?р д?. Казан х?зерге Казан ш???ре урынында кайнап чыккан. Шуннан кала корганнар, ди.

6 2 нче риваять

2 нче риваять

Казан б?кл?ренн?н бер??не? бер хезм?тчесе булган. Ул су алыр ?чен бакыр казан бел?н елгага килг?н. Елганы? кырые тек? ярлы, су алыр ?чен у?айсыз ик?н. Су алам дип азапланганда, кулындагы бакыр казанын су т?бен? т?шереп ?иб?р?. Шуннан со? елга Казансу, ш???р Казан дип аталган.

7 3 нче риваять

3 нче риваять

Карт сихерче Гали ханга ш???рне х?зерге Казан урынына — Казансу елгасыны? болын ягына салырга ки??ш ит?: кышын еланнар оясын салам бел?н томаларга, ? язын, еланнар уяныр алдыннан, ут т?ртерг?, ди. Шулай эшл?н? д?. Л?кин канатлы еланны (зилантны) яндыру м?мкин булмый. Легендадан к?ренг?нч?, батыр сугышчы ?зене? гомере б?раб?рен? кешел?рне канатлы еланнан коткара. Бу легенда ис?, канатлы еланны х?терл?теп, Казан гербында да урын алган.

8 Сембик

Сембик

моннан ташланган дип, Риваятьл?р й?ри халыкта. Онытса да тарих к?п н?рс?не, Бардыр кебек монда хаклык та. ?з тарихын халык ?зе ясый, Бирми халык ?зен ?лемг?! Риваятьл?рен? т?реп, саклап Алып килг?н сине б?генг?.

9 Ни ?чен Казанны

Ни ?чен Казанны

и? борынгы ??м и? б?ек манарасы шушы к?ренекле хатын исемен й?рт? со??

Мо?а т?г?л ??м р?сми ?авап бирерлек тарихи документлар сакланмаган, д?реср?ге ?лег? м?гъл?м т?гел. Ч?нки Казанны яулап алгач, М?ск??г? алып кителг?н Казан ханлыгы архивыны? язмышы ?лег? билгесез булып кала бир?, ? анда борынгы Казанны? с?яси ??м м?д?ни тарихы буенча ш?б??сез кыймм?тле чыганаклар булган. Кем бел?, б?лки, кайчан да булса кадерле ядкарьл?р табылыр, ?лег? бу бушлыкны беркад?р халкыбызны? тарихи риваятьл?ре тутыра. Буыннан-буынга, вакыт эзлеклелеген бозмыйча тапшырып килг?н халык и?аты ?с?рл?ренд? ?йтелг?нч?, С?ембик? манарасы элек С?ембик? салдырган м?чет манарасы булган. Со?ыннан ул анда Сафаг?р?йне ?ирл?г?н. Шунда ире кабере ?стенд? елый-елый гыйбад?т кылап торганда, урыслар ?зен ?сир итк?нн?р. С?ембик?не? М?ск??г? ?сирлекк? кит?р алдыннан Сафаг?р?й кабере ?стенд? зар елавы хакында «Казан тарихы» исемле XVI й?з рус язмасында ачык ?йтел?: «Ханбик? ?зене? м?рх?м ире к?мелг?н м?четк? керде, башындагы алтын та?ын салып, ирене? кабере алдында тезл?нде ??м ачы к?з яше бел?н елап ?иб?рде. (М?н???т ты?лана)

10 Г?лшат З

Г?лшат З

йнашева “С?ембик?”

Дусларым табын т?ренд? Ашадылар ашымны. Дусларым ялган дус булган, Алдадылар башымны!.. Кара т?нд? кара елан Уралды билл?рем?. ?иде башлы а?да?алар Ябырылды илл?рем?. Ф.Халиков. «Реквием. Казанны саклаучыларга багышлана» (2001)

11 Ниг? со

Ниг? со

?ле С?ембик? образы инде гасырлар буена татар халкыны? игътибарын ?зен? ??леп итеп кил?? Моны? т?п с?б?бен без аны? тарихи бер ш?хес кен? т?гел, халык к??елен? нык кереп урнашкан м?катд?с образ, милли азатлык ??м м?ст?кыйльлек символы булуында к?р?без. С.Исаеваны? “С?ембик?” картинасы(1998)

12 ?ади Атласи:

?ади Атласи:

С?ембик? кадерле кыз булып, нугай мирзасы Йосыф гаил?сенд? туа. ?ади Атласи аны т?б?нд?геч? сур?тли: «С?ен – бик? чикт?н тыш матур ??м с?йкемле в? шуны? ил? б?раб?р бу акыллы бер кыз була. Нугай кызлары арасында С?ен – бик?г? охшаган кыз булмаган кеби, Казан ??м урыс йортларында да а?а ти?д?ш булырлык кыз юк иде. Ул к?н ягыны? иркен ??йл??л?ре ил? аны? м?лаем ?авасында т?рбиял?неп ?ск?н в? шуны? ил? б?раб?р тумыштан матур булганы ?чен д?ньяны? беренче с?йкемлесе иде». Билгесез рус авторы тарафыннан язылган «Казан тарихы»нда да С?ембик?не? г?з?ллеген? м?дхия ?ырлана. Андагы кебек чиб?рлекне Казан кызларында гына т?гел, М?ск??не? бояр ??м кен?зл?рене? хатын-кызлары арасында да очрату кыен булган», — дип яза ул.

13 Татар шагыйрьл

Татар шагыйрьл

ре ??м язучылары С?ембик?г? багышлап бик к?п ?с?рл?р и?ат итк?нн?р. Аларны? кайберл?ре безне? китап к?рг?зм?сенд? д? урын алганнар, ??м алардан ?зекл?рне без б?ген ты?лап та киттек. (Китаплар к?рг?зм?се)

Кала? нигезен? эт к?мелг?н ш???р! К?меш ?ырым, Болак! Алтын ?ырым, Идел! Инде м??гелекк? саубуллашкан чакта Ханы? т?гел — кызы? гафу сорый, Идел! Кичер? к?р, халкым! Сау гына бул, халкым! Т?хете? д? китте, б?хете? д? бетте — Хагы?—нахакларын чорлар ?зе ?йтер— К?к г?мб?зен тишеп безне? уклар ?тте. (З?лф?т) (М?н???т ты?лана)

С?ембик?не? хушлашу догасы Хуш, б?хетсез халкым! Мин калдырам сине Аллары?да торган ме? аф?тле килеш, Кил?ч?ксез килеш мин калдырам сине, Й?зе? канлы килеш, ??р?х?тле килеш... Со?гы метл?р д? беттемени янып? Кайнап бетте Казан... ?и??чег? — табын! Ташланмадым тек?, биек манарадан — Очты манарадан, халкым, сине? даны?.

14 1990 елны

1990 елны

26 нчы сентябре к?нне С?ембик? манарасына ай куелды. Миллионнарча милл?тт?шл?ребезне? гасырлардан килг?н хыял омтылышлары тормышка ашты. Манара очына ай кую аны тагын да нурландырып ?иб?рде.

С?ембик? манарасы – казандагы милли ??йк?лл?ребезне? и? к?рк?ме. 1552 елда казан явыз иван тарафыннан яулап алынгач, манара башындагы ай алып ташлана.

15 Шушы вакыйга у

Шушы вакыйга у

аеннан Н??ип Н?къкаш ш?маил ясады. Анда мондый с?зл?р язылган: «1990 ел 26 нчы сентябрь — С?ембик? манарасына ай куелды. Р?хм?т? Алла?у, гал?й?и р?хм?т?н, васыйгат?н». Р.Ш?мсетдиновны? “С?ембик?” картинасы (1998)

16 Ай калыкты, С

Ай калыкты, С

ембик?

Ай калыкты, С?ембик?, Манара?ны? башында, Г?я г?з?л калфак киде Каш ?стен?, башына. Б?тен манарадан ?стен, Кояш нурында калды?, Г?я безне? чиб?рл?рг? Беренчелекне алды?.

Милли туташ г?з?лл?нде нурлар алып нуры?нан. Милли туташ исми элек Чыккан иде уемнан... Тарих ме? д?, тугыз й?зд?, Туксанынчы елында, Сентябрь егерме алтысы— Шатланам да, елыйм да.

17 ?хм?т Р

?хм?т Р

шит

К?рг?чтен С?ембик? сур?тен Урманче сынчыда... Та? калдым... ?терсе? ?ан и?г?н агачка: ?н? ул! — Арада бер адым. Гасырлар аша ул д?ш? к?к М?рх?м?т ялварып бу чорга; Бар д?нья кайгысын ?ыйгандай, Ямансу к?зл?рг? мо? тулган.

18 Роберт

Роберт

хм?т?ан

“?ле д? х?терд?, К?рг?зм?л?р залыны? тын гына бер култыгында башына чигелг?н к?л?п?ш киг?н... агайны? “Сагыш” исемле сын каршында озаклап басып торганы, - дип яза Роберт ?хмат?ан ?зене? “Уян, С?ембик?” исемле язмасында. - Аннан ул агай, ?зене? кайдалыгын да оныткандай, “Сагыш” диг?н сынны? агачтан юнып ясалганын да абайламаган кебек, кин?т кен? ымсынып, г?яки мен? каршында тере ?ан иясе басып тора дип уйлапмыдыр, й?зен сагыш ?ыерчыклары телг?л?г?н агач сынны? чиг?сен тотып-сыйпап карады”. Ошбу ?с?рне тамашачылар бер якын ук килеп, бер артка чиген?-чиген? карыйлар. Карап туя алмыйлар. Бакый Урманче диг?н останы? тылсымына х?йран калалар. С?ембик? ?лл? т?ш к?р?ме? Нинди т?ш – халкыны? кил?ч?ген яхшыга юрыймы, начаргамы? Казан ханлыгыны? шул хурлыклы чоры кебек ?лл? ?зе д? вакытлыча м?ртк? китк?нме? М?г?р шулай ик?н, й?ле, уят инде син бу г?з?л затны, рух ?р син а?а, нурлы к?зл?рен ачсын да, халкыны? б?генгесен?, ?з исеменд?ге Хан м?чете манарасына, аны? очына ?з ист?леген? халкы к?т?рг?н алтын айны к?рсен ул нурлы к?зл?р! Й? Раббым, уян, С?ембик?!

19 Агачка да

Агачка да

ст?п бакыйлыгын, Бакый-оста сина ?ан ?рг?н. Изге каны? булып Тормыш суты Агач тамырлардан й?герг?н. ?терге? д? ?ырлый бугай, оста, - Мо? ?лгерг?н инде, ?лгерг?н!.. С?ембик?, г?з?л сине? исем: С?ен, бик?! С?ен-с?енм?... Х?терл?рд? ап-ак киемн?н син... Сине уйлап, Д?ньям кер?... кара киемг?! И.Зарипов “С?ембик?” картинасы (1990)

20 Р?ссамнар С

Р?ссамнар С

ембик? турында

Безне? р?ссамнарыбыз ?чен С?ембик? образы б?тен Казан ханлыгыны? образы булып тора. Ул ассоциациял?рне? катлаулы чылбыры аша, ил, халык, тарих язмышы хакында уйланулар аша кабул ител?. Татар патшабик?се образы н?рс?се бел?н шулкад?р кадерле со? безг?? Аны? бер?зенд?, к?р?се?, ватан да, аны? тарихы да, т?рле чорларындагы язмышы язмышы да, гап-гади хатын-кыз образы да, матурлык, ана булу б?хете, б?ек Табигать ?зе – барысы берг? туплангандыр...

21 Ильяс Ф

Ильяс Ф

йзуллин “С?ембик? ?з иленд? илчел?р кабул ит?”

22 Р.Ш?мсетдиновны

Р.Ш?мсетдиновны

“С?ембик?” картинасы (1998)

23 И.Зарипов “С

И.Зарипов “С

ембик?” картинасы (1990) Н.Ха?и?хм?тов «?т?мешг?р?йне? бишеге» (1997)

24 Ч.?хм?ров “Борынгы фреска” (1987) Н.Ха

Ч.?хм?ров “Борынгы фреска” (1987) Н.Ха

и?хм?тов “Хат” (1997)

25 Н.Ха?и

Н.Ха?и

хм?тов “С?ембик? уку вакытында” (2001) С.Исаева “С?ембик?” (1998)

26 Р.За?идуллин “Саклаучыларга” (1995) Ф.Халиков “Ханны

Р.За?идуллин “Саклаучыларга” (1995) Ф.Халиков “Ханны

сарайдан чыгуы” (1996)

27 Язмышыма ху
28 Р?ссам Ф.Халиковны

Р?ссам Ф.Халиковны

“Казан XVI гасырда” картинасы(1995)

29 Ильяс Ф

Ильяс Ф

йзуллин “С?ембик? ??м Иван Грозный”

30 И г?з?л С

И г?з?л С

ембик?, мин си?а Энд?ш?м нич?м? чор аша...

31 Со?гы с

Со?гы с

Изге таш х?терд? калсын, дип, Кагыла ?бил?р диварга. Гасырлар кичк?н бер йола бу; Без ?ле ис?нн?р, диярг?. Кичтел?р заманнар, кичтел?р - Инде чын с?зг? д? к?н ?итк?н: ?ыр-б?ет, риваять, сын аша Терел? х?терд? С?ембик?. И г?з?л С?ембик?, мин си?а Энд?ш?м нич?м? чор аша. Й?р?кт? ?тк?н ??м б?генне? Шул бер ?к хисл?ре очраша.

Нич?м?-нич? ел намына Аталган манара катына Кил?л?р, бер дога кылыйк, дип Шул г?з?л С?ембик? хакына. Кил?л?р ?бил?р ерактан, ?йтерг? гасырлар н?зерен; Кил?л?р ?з итеп, ихластан— К?тмил?р савабын, ??ерен.

32 С?ембик

С?ембик

, Францияне? халык героинясы Жанна д Арк кебек символик м?гън?г? ия. Ул татар халкыны? ?тк?нд?ге ачы тарихи язмышы — х?ср?тле к?з яшьл?рен д?, кил?ч?кк? б?йл?нешле ?мет-хыялларын да чагылдыра. Сагышларны с?т?-с?т?, Айлар ?т?, еллар ?т?. Безне? язмыш сине? бел?н М??ге берг?, ?. ??м тагын мен? н?рс?. ? образы язучыларны?, шагыйрьл?рне?, р?ссамны? к??елен кузгата торган, изгел?штерелг?н, кадерле, с?екле образга ?йл?н?. Бу образ тагын шуны? бел?н д? кызыклы – ул татар халкы тарафыннан югалтылган д??л?тчелекне г??д?л?ндер?, татарны? язмышын к?п гасырларга х?л итк?н бу югалтуны?, 1552 елгы ?и?ел?не? символы булып тора. Инде х?зер, XX гасыр ахырында – XXI гасыр башында татар милл?те ??м татар ??мгыяте хакындагы м?сь?л? ?р-я?адан ?рнетеп килеп баскач, ?г? карата булган игътибар да очраклы т?гел. М?гаен, моннан со? да а?а карата булган кызыксыну безне? ??мгыятебез к??еленд? яши бирер, ?зене? сулмас чиб?рлеге, яшьлеге ??м фа?игале язмышы бел?н ул аларны ?аман дулкынландырып торыр... Д??л?тне? м?ст?кыйльлеге, аны? иминлеге хакына дип, ?зен ??м газиз баласын корбан итк?н зир?к ? татар халкыны? м??гелек тарихи х?теренд? сакланыр.

33 Эчт?лек

Эчт?лек

1. Безне? ш???р кайчан барлыкка килг?н? (Казан ??м С?ембик? манарасы турында риваятьл?р) 2. Ни ?чен Казанны? и? борынгы ??м и? биек манарасы С?ембик? исемен й?рт?? ?дипл?р и?атында –С?ембик?. Ай калыкты, С?ембик?. Р?ссамнар С?ембик? турында. Со?гы с?з.

34 Библиография

Библиография

“С?ембик?” журналы, №№1-12, 2003 ел. С?ембик? ханбик?. ?ыентык. Тарихи, ф?нни хезм?тл?р, б?яннар, ?д?би ?с?рл?р, ?с?рл?рд?н ?зекл?р. – Казан: Иделпресс, 2001. Атласи ?ади.С?енбик?. –Казан. ?мет матбагасы, 1914. Атласи ?ади. Себер тарихы. С?енбик?. Казан ханлыгы. Казан, 1993. З?лф?т. С?ембик?не? хушлашу догасы // Ике урман арасы. Эссе, шигырьл?р, ?ырлар, поэмалар. –Казан, 1995. Калинин Н.Ф. Казанский кремль. –Казань, 1952. Н??р?зхан Илгаз Ва?ап. С?ембик?. Тарихи роман.- Чаллы, 1992. Р?шит ?хм?т. С?ембик?. Поэма // Давыллар кайтавазы. Шигырьл?р, поэма.- Казан, 1990. Урманче Ф.С?ембик? б?ете. // ”Казан утлары”. – 1997, №8. Урманче Ф. Идег?й. Нурсолтан. С?ембик?. – Казан, 1997. Халиков Альфред. Что, башня, в имени твоем?// “Татарстан”, 1992, №№11-12. Худяков М. Очерки по истории Казанского ханства. – Казань, 1990. Х?бибуллин М?с?гыйт. С?ембик? ханбик? ??м Иван Грозный. Тарихи роман. – Казан, 1996. Хатипов Ф. Романнарда С?ембик? образы // ”Казан утлары”, 1993, №12. “Президент чыршысы” компакт-дискы (диск-Е, папка”дата”), Татарстанны? сынлы с?нгате. Интернет материаллары: (Р?ссам Ильяс Ф?йзуллин сайты)

«Язмышыма ху?а булып Кайт син безг?, С?ембик? (?д?биятта ??м с?нгатьт? С?ембик? образы) Сыйныфтан тыш чара»
http://900igr.net/prezentacija/literatura/jazmyshyma-khua-bulyp-kajt-sin-bezg-sembik-dbijatta-m-sngatt-sembik-obrazy-syjnyftan-tysh-chara-112937.html
cсылка на страницу

Без темы

1073 презентации
Урок

Литература

183 темы
Слайды
900igr.net > Презентации по литературе > Без темы > Язмышыма ху?а булып Кайт син безг?, С?ембик? (?д?биятта ??м с?нгатьт? С?ембик? образы) Сыйныфтан тыш чара